{"id":724,"date":"2020-12-03T15:25:34","date_gmt":"2020-12-03T15:25:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.omerfarukkorkmaz.com.tr\/?p=724"},"modified":"2020-12-03T15:25:34","modified_gmt":"2020-12-03T15:25:34","slug":"kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/","title":{"rendered":"Kur’\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi?"},"content":{"rendered":"

(Mustafa \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn konu hakk\u0131ndaki b\u00e2t\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015flerinin tenkidi)<\/strong><\/p>\n

Giri\u015f<\/strong><\/p>\n

Allah \ufdfb taraf\u0131ndan \u00fczerinde derin tefekk\u00fcrler yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in indirilmi\u015f Kur\u2019an-\u0131 Hakim tarih boyu manas\u0131n\u0131n idrak edilmesi ad\u0131na farkl\u0131 telakkilere muhatap olmu\u015ftur. Bu anlamda muhtelif bidat f\u0131rkalar\u0131n da bat\u0131l h\u00fck\u00fcmlerine mesnet k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ve b\u00f6ylelikle uygulamaktan ziyade uyarlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 Allah \ufdfb kel\u00e2m\u0131 ehl-i s\u00fcnnet istikametiyle ehl-i bidat inhiraf\u0131n\u0131n aras\u0131nda bir k\u0131stas vazifesi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki bu k\u0131stas olu\u015f, Kur\u2019an\u2019\u0131n us\u00fbl\u00fcnce okunmas\u0131na nispetle tez\u00e2h\u00fcr etmektedir. Aksi takdirde her iki menhecin de istidlal ettikleri kaynak ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Fakat bize namaz\u0131, orucu, hacc\u0131, zek\u00e2t\u0131 ve bilumum ibadetleri emreden Allah \ufdfb nas\u0131l ki bunlar\u0131n uygulan\u0131\u015f keyfiyetini k\u0131smen metl\u00fcv ve k\u0131smen de gayr-i metl\u00fcv vahiyle beyan etmi\u015fse, Kur\u2019an\u2019\u0131n \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi \u015feklindeki emrin de keyfiyetini Hz. Peygamber \ufdfa ile \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Yani Kur\u2019an\u2019\u0131 anlamak kelimeleriyle kurdu\u011fumuz c\u00fcmlelerin hak ve hakikate hizmet edebilmesi i\u00e7in belli bir mahiyet kisvesine b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclmesi \u015fartt\u0131r. Aksi takdirde her bir f\u0131rkan\u0131n ve telakkinin ayn\u0131 slogan\u0131 kullanarak do\u011fru olan\u0131 savundu\u011fu \u015feklindeki hakikatle y\u00fczle\u015fmemiz ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r. \u00d6yleyse Kur\u2019an\u2019\u0131 anlama ameliyesinin kendi b\u00fcnyesinde bir davab\u0131t\u0131 ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Kural ve kaide \u00fczerine mebni olmayan, herhangi bir\u00a0 somut iskelete dayanmayan bir idrak iddias\u0131 kolayca manip\u00fcle edilmeye m\u00fcsait bir slogan olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emez.<\/p>\n

Kur\u2019an\u2019\u0131 anlamak ve vahye dair hakikatleri idrak etmek soyut bir \u015fey olmamas\u0131na ra\u011fmen, bu ameliyeyi t\u00fcm boyutlar\u0131yla ba\u015fta Allah Resul\u00fc \ufdfa, sahabe, tabi\u00fbn ve b\u00fct\u00fcn bir \u00fcmmet ulemas\u0131 kavlen ve tatbiken ortaya koymu\u015fken tarihten bug\u00fcne bu mecrada kendine alan a\u00e7mak isteyenlerin oldu\u011fu ink\u00e2r edilemez bir hakikattir. Z\u0131mn\u0131nda benlik duygular\u0131n\u0131n tatmini yahut \u201c\u015fehvetu\u2019z-zuh\u00fbr\u201d gibi hastal\u0131klar\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131 bu tarz sloganlar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131 farkl\u0131 olsa da kesi\u015ftikleri nokta ayn\u0131d\u0131r: T\u00fcm bu s\u00f6ylemler as\u0131rlar boyu vahyin bihakk\u0131n anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, dinin temel sabiteleri de dahil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 tazammun etmektedir. Bu durumda da ak\u0131llara \u015fu sorunun gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmaktad\u0131r: ilk muhataplar\u0131 da dahil as\u0131rlar boyu anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f, yanl\u0131\u015f telakki edilmi\u015f ve tabaka tabaka dalalet \u00fczere ya\u015fanm\u0131\u015f bir dini Allah \ufdfb\u2019\u0131n g\u00f6ndermi\u015f olmas\u0131ndaki hikmet ne ola ki? Bu hikmet-i il\u00e2hiye ile ba\u011fda\u015fabilecek bir \u015fey midir? Konunun bu taraf\u0131 tamamen farkl\u0131 mevzulara kap\u0131 aralad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7im bu soruyu sadece sorup b\u0131rakmakla iktifa edece\u011fiz.<\/p>\n

Kur\u2019an\u2019\u0131 anlamak ve vahiy \u00fczerine muhalif c\u00fcmleler kurmak \u00e7abas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki m\u00fcmessillerinden birinin de Mustafa \u00d6zt\u00fcrk oldu\u011fu hepimizin malumudur. Kabul etmeliyiz ki, \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fc bu meyanda iddial\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 olanlardan farkl\u0131 k\u0131lan hususiyetleri de vard\u0131r. Mesela, Kur\u2019an\u2019\u0131 as\u0131rlar boyu kimselerin anlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kelamullah\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in s\u00fcnnetin tebyinine ihtiya\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan mealci s\u00f6ylemden uzak oldu\u011funu tasrih etmesi bunlardand\u0131r. Ne var ki, bu farkl\u0131l\u0131klar zahirde hakkaniyetten yana yer alma gibi g\u00f6z\u00fckse de i\u00e7y\u00fcz\u00fcne bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir ba\u015fka bat\u0131l\u0131n teyidi amac\u0131na matuf oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. \u00a0Nitekim, \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn, Kur\u2019anc\u0131 mealci s\u00f6ylemin en temel iddialar\u0131ndan \u00a0biri olan \u201cher \u015feyin detay\u0131 Kur\u2019an\u2019da mevcuttur\u201d \u015feklindeki anlay\u0131\u015f\u0131 reddetmesi[1]<\/a> de asl\u0131nda bu amaca y\u00f6neliktir. Zira bu tezin do\u011fru kabul edilmesi durumunda \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn tarihsel olduklar\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi ayetler zaman\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015flevselli\u011fini koruyacak ve evrensel olduklar\u0131 ispat edilmi\u015f olacakt\u0131r. \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn m\u00fcdafi gibi g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fc sair konularda da pek farkl\u0131 bir durum s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Mustafa \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn Kur\u2019an\u2019a y\u00f6nelik bat\u0131l telakkilerini inceleyip tenkit etmek kitap hacminde bir \u00e7al\u0131\u015fma ister. Bizler bu makalede hasbelkader \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn Kur\u2019an ve Tefsir K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz <\/em>isimli kitab\u0131nda yer alan ve muhtevas\u0131 itibar\u0131yla Kur\u2019an\u2019\u0131n tarihsel oldu\u011funu ispata y\u00f6nelik iddialar\u0131n\u0131 tenkit edece\u011fiz. Gayret bizden, tevfik Cenab-\u0131 Hak\u2019tand\u0131r.<\/p>\n

Tarihselcilik Fikr\u00ee Bir M\u00fclahaza m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n

\u00d6zt\u00fcrk Kur\u2019an\u2019\u0131n tarihsel bir hitap keyfiyetini haiz olabilece\u011fine y\u00f6nelik iddialar\u0131na ba\u015flamadan \u00f6nce, konuyla ilgili tarihsel s\u00fcrece dair bir iki noktaya de\u011finmek istiyor. Bu ba\u011flamda da \u2013birazdan ifadesini aynen nakledece\u011fimiz \u00fczere- belli saikler sebebiyle bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin ilgi kayb\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediyor. Kur\u2019an\u2019a yakla\u015f\u0131m\u0131nda mesnet edindi\u011fi bu tehlikeli d\u00fc\u015f\u00fcnceye bir zarar gelmesinden de son derece korkar bir vaziyette halen bu telakkinin mevcudiyetinden de gayet memnun bir \u015fekilde bahsediyor. Bu paragraflarda hususen dikkat \u00e7eken taraf, \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn tarihselci telakkiyi mahza bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 gibi g\u00f6sterme \u00e7abas\u0131d\u0131r. \u0130lgili ifadeleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cKur’an ve tarihsellik, \u00f6zellikle AB eksenli d\u0131\u015f politikayla ilgili baz\u0131 geli\u015fmelere y\u00f6nelik bir tepki olarak \u00fclke ikliminde -maalesef- ulusalc\u0131 damar\u0131n kabarmas\u0131 ve buna ko\u015fut olarak da \u0130slami d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda kat\u0131 gelenek\u00e7ili\u011fin bir dizi s\u00fcreli yay\u0131n vesilesiyle tekrar hayatiyet kazanmas\u0131 hasebiyle belirgin bir ilgi kayb\u0131na u\u011fram\u0131\u015f g\u00f6z\u00fckse de ger\u00e7ekte t\u00fcketilmi\u015f ve bidayetteki \u00f6neminden hemen hi\u00e7bir \u015fey yitirmemi\u015f bir tart\u0131\u015fma konusudur. Bilindi\u011fi gibi, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte bir\u00e7ok kitap, makale ve sempozyum bildirisine de konu olan tarihsellik tart\u0131\u015fmas\u0131 genellikle Kur’an ahkam\u0131n\u0131n akt\u00fcel de\u011feri ba\u011flam\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir.\u201d[2]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n

Kur\u2019an ve tarihselcilik konusunu mahza fikr\u00ee bir tart\u0131\u015fmaym\u0131\u015f gibi kamuoyuna sunma amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yakla\u015f\u0131m son derece tehlike arz etmektedir. Zira, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re Kur\u2019an\u2019a y\u00f6nelik tarihselci bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 t\u0131pk\u0131 bir tefsir ekol\u00fc gibi kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve ilim sahibi bir k\u0131s\u0131m ki\u015filer taraf\u0131ndan tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, mezheplerin Kur\u2019an \u00fczerindeki i\u00e7tihatlar\u0131 ve ahkam ayetleri \u00fczerinden yapt\u0131klar\u0131 istinbatlar ne ise tarihselci yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131 da odur. Bir \u00e7ok bidat ak\u0131mlar gibi tarihselciler de kendilerini ve bat\u0131l telakkilerini M\u00fcsl\u00fcmanlara bu kisve alt\u0131nda sunmaktad\u0131rlar.\u00a0 \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn iddialar\u0131na da bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6ylesine \u201c\u00f6nemli\u201d bir fikr\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce, tarihin belli evrelerinde birtak\u0131m s\u00f6n\u00fckl\u00fcklere maruz kalm\u0131\u015fsa da hen\u00fcz \u00f6neminden bir \u015fey yitirmi\u015f de\u011fildir.\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Oysa hakikat \u015fu ki, tarihselcilik d\u00fc\u015f\u00fcncesi sadece bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olmaktan \u00f6te iman ve k\u00fcf\u00fcr aras\u0131nda kal\u0131n bir \u00e7izgi olma niteli\u011fine sahiptir. Zira tarihselcilik en k\u0131sa ifadeyle, bat\u0131yla m\u00fcnasebetin kesafet kazand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde, Hristiyanlar\u0131n, ya\u015fad\u0131klar\u0131 belli hadiseler sonras\u0131nda kitaplar\u0131na reva g\u00f6rd\u00fckleri \u015feyin ayn\u0131yla Kur\u2019an\u2019a da tatbik edilmesinden ibarettir. Meseleyi \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyelim isterseniz: Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda kilise \u0130sa\u2019n\u0131n manevi varl\u0131\u011f\u0131 (Corpus christimysticum) s\u0131fat\u0131yla \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kendisini daima ger\u00e7e\u011fin yan\u0131lmaz temsilcisi olarak tebaas\u0131na sunmu\u015ftur. Temeline inildi\u011finde \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir din adaml\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131yla bu s\u0131n\u0131f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan halk ayr\u0131m\u0131na dayanan bu anlay\u0131\u015f belli bir zaman sonra a\u015f\u0131lamaz d\u00fczeyde ontolojik bir d\u00fcalizmin meydana gelmesine ve iki ayr\u0131 alan\u0131n olu\u015fmas\u0131na sebebiyet vermi\u015ftir. Birinci alan\u0131 olu\u015fturan kilise temsilcileri kutsal kitab\u0131 yorumlama ve anlama yetkisinin sadece kendilerinde oldu\u011funu, d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin il\u00e2h\u00ee hakikatten s\u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve din ad\u0131na yegane merciinin kendileri oldu\u011funu s\u00f6yleyerek orta\u00e7a\u011f boyunca ak\u0131l ve felsefe ile \u00e7ok ciddi bir \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7ine girmi\u015flerdir. Bu s\u00fcre\u00e7te kilise akl\u0131n tesirlerini yok etme ad\u0131na kat\u0131 bir dogmatizm d\u00f6nemi ba\u015flatm\u0131\u015f ve kilise temsilcilerinin aksine g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmenin k\u00fcf\u00fcr oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.[3]<\/a>\u00a0 Bu ba\u011flamda bilim adamlar\u0131n\u0131n bulgular\u0131na da sava\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve hatta kimilerinin dinden \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131na h\u00fckmedilmi\u015ftir.<\/p>\n

Hikayesi hayli uzun olan bu despotik d\u00f6nemin do\u011fal bir sonucu olarak Martin Luther 1521 y\u0131l\u0131nda Wittenberg kilisesinin kap\u0131s\u0131na ast\u0131\u011f\u0131 doksan be\u015f maddelik bildirgesiyle fiilen ba\u015flam\u0131\u015f bir reformasyon hareketini ilan etmi\u015f bulunuyordu. Bir \u00e7ok ak\u0131ma kaynakl\u0131k te\u015fkil eden bu \u00e7alkalanmalar tarihselci d\u00fc\u015f\u00fcncenin de zihinlerde temerk\u00fcz etmesi ve kitab-\u0131 mukaddese y\u00f6nelik hermeneutik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ivme kazanmas\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.[4]<\/a> B\u00f6ylece bat\u0131l\u0131 adamlar zaten tahrif edilmi\u015f kitaplar\u0131nda yer alan ve akla muhalif g\u00f6rd\u00fckleri \u015feyleri, o g\u00fcne dek kilisenin akl\u0131 g\u00f6mmesinin ve bu alanla ilgili tek kelime ettirmemesinin adeta \u00f6c\u00fcn\u00fc al\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na tarihselci d\u00fc\u015f\u00fcnceyle yorumlamay\u0131 \u00e7are olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n

\u015eu halde bug\u00fcn bizim d\u00fcnyam\u0131za girmi\u015f irili ufakl\u0131 bir \u00e7ok kavram gibi \u201ctarihselcilik de\u201d ba\u015fka bir d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ocu\u011fudur. Daha do\u011fru bir tabirle bu yakla\u015f\u0131m, kilise temsilcilerinin olu\u015fturdu\u011fu despotizmle uzun y\u0131llar kafalar\u0131na vurulmu\u015f bat\u0131l\u0131lar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden do\u011fmu\u015f bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. \u015eevket Kotan\u2019\u0131n \u015fu ifadeleri meseleyi \u00f6zetlemektedir: \u2018Tarihselcilik bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki \u00e7at\u0131\u015fma ve kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n, zihinsel sanc\u0131lar\u0131n, bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin kan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan \u00e7ocu\u011fudur ve bu d\u00fc\u015f\u00fcnce havzas\u0131n\u0131n kodlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu e\u011filime karakter kazand\u0131ran \u015feyse, Yeni\u00e7a\u011f bilimsel rasyonalizminin kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131nda temellenmi\u015f ve hayatiyet kazanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Kilise dogmalar\u0131n\u0131n ve despotik dogmatizminin kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131nda temellenen bilimsel rasyonalizmin a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve yeni bir despotizm \u00fcretmesi, onun temeli olan salt akl\u0131n sorgulanmas\u0131n\u0131 kam\u00e7\u0131lam\u0131\u015f ve akl\u0131n tarihselli\u011fini temel alan g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131p bir felsefi ak\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Yeni\u00e7a\u011f rasyonalizminin din kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Alman dindarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmesi ve Schleiermacher, Dilthey gibi protestan ilahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131karak kar\u015f\u0131t felsefeler geli\u015ftirirken ki protestan-dindar saik de di\u011fer temel bir neden olarak zikredilmelidir. \u00d6zellikle pozitivist etkilerden iyice s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f varolu\u015fsalc\u0131 tarihselcili\u011fin tezlerinin, d\u00een\u00ee bir tasavvurla hayli uyum i\u00e7erisinde oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.[5]<\/a><\/p>\n

T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Kur\u2019an\u2019\u0131n mevsukiyeti, tahrif edilememi\u015f olmas\u0131, tabaka tabaka naz\u0131m ve manas\u0131yla tevat\u00fcren intikal etmi\u015f olmas\u0131 b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131mla mezc edilemeyecek olmas\u0131n\u0131n ba\u015f sebebidir.[6]<\/a> B\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131 Kur\u2019an\u2019a uygulamaya kalkmak, her \u015feyden \u00f6te onu muharref kitaplara denk tutmak, mevsukiyetine g\u00fcvenmemek ve k\u0131yamete dek insanlar\u0131 hidayete erdirme vasf\u0131n\u0131 yok saymak anlam\u0131na gelir. Bu ise Kur\u2019an\u2019a y\u00f6nelik mahza bir bidat yakla\u015f\u0131m olmas\u0131n\u0131n \u00e7ok daha \u00f6tesinde iman meselesidir. \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn bunu sempozyumlarda tart\u0131\u015f\u0131lan mahza d\u00fc\u015f\u00fcnce temelli bir konu olarak sunmas\u0131 her \u015feyden \u00f6te Kur\u2019an ad\u0131na konu\u015fman\u0131n ne anlama geldi\u011fini m\u00fcstakim bir M\u00fcsl\u00fcman \u015fuuruyla idrak edemeyi\u015findendir. Kat\u0131 gelenek\u00e7i olarak vasfetti\u011fi ki\u015filerin de, Kur\u2019an\u2019\u0131 tarihin belli bir evresine hitap eden modeli ge\u00e7mi\u015f bir kitap olarak sunmay\u0131 hedefleyen tarihselcili\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131 da tamamen \u0130slam hamiyetine sahip olmalar\u0131ndan ne\u015fet eden bir aks\u00fclameldir.<\/p>\n

\u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn \u0130tiraf\u0131: M\u00fcminlerin \u00c7o\u011fu Benimsemiyor<\/strong><\/p>\n

\u00d6zt\u00fcrk iddialar\u0131na devam ederken bir noktaya temas etmeden de ge\u00e7miyor: \u015e\u00f6yle ki, o, tarihselci d\u00fc\u015f\u00fcncenin Kur\u2019an\u2019\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 noktas\u0131nda son derece \u00f6nemli bir metod olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tarihselcili\u011fin ekseri M\u00fcsl\u00fcmanlar yani b\u00fct\u00fcn bir \u00fcmmet taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rmedi\u011fini de itiraf etmek zorunda kal\u0131p \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

\u201cKur’an’\u0131n t\u00fcm insanlara ve t\u00fcm zamanlara g\u00f6nderilmi\u015f bir kutsal metin oldu\u011funa inananlara -ki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kahir ekseriyeti b\u00f6yle inanmaktad\u0131r- g\u00f6re Allah h\u00fck\u00fcm vazederken muhtemel ve m\u00fcstakbel geli\u015fmelerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc hesaba katm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden, O’nun vazetti\u011fi ahkam\u0131n i\u015flerlik kazanmas\u0131na imkan tan\u0131yacak durumlar\u0131n m\u00fctemadiyen v\u00fccut bulmas\u0131 mukadderdir.\u201d[7]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n

\u00d6zt\u00fcrk, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00e2hir ekseriyetinin Kur\u2019an\u2019\u0131n tarihselli\u011fine inanmad\u0131klar\u0131n\u0131 ikrar etti\u011fi halde kendi ad\u0131na tarihselli\u011fi savunmay\u0131 ye\u011fliyor. Oysa Kur\u2019an, \u201cKendisi i\u00e7in do\u011fru yol belli olduktan sonra, kim Peygamber’e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar ve m\u00fcminlerin yolundan ba\u015fka bir yola giderse, onu o y\u00f6nde b\u0131rak\u0131r\u0131z ve cehenneme sokar\u0131z; o ne k\u00f6t\u00fc bir yerdir\u201d[8]<\/strong><\/a><\/em> \u015feklindeki ayet-i celilede hi\u00e7 de tarihselli\u011fe hamledilemeyecek umum\u00ee bir ifadeyle m\u00fcminlerin yolu ve istikametinin tersine gidenlerin halleri \u00fczere b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131 ve sonlar\u0131n\u0131n cehennem olaca\u011f\u0131n\u0131 tasrih ediyor. Zira bu \u00fcmmetin kesinkes s\u00f6z birli\u011fi etti\u011fi meselelerde hatadan masum oldu\u011fu malumdur.[9]<\/a> Bu denli a\u00e7\u0131k bir tehdide ra\u011fmen \u00fcmmetin yek\u00fbnuna muhalefet ederek modern sapmalar\u0131n \u0130slam alemine s\u0131\u00e7ratt\u0131\u011f\u0131 akidevi ar\u0131zalardan biri olan tarihselcili\u011fi savunmak nas\u0131l bir c\u00fcrettir? Yoksa \u00d6zt\u00fcrk bu ayetin de tarihsel oldu\u011funa m\u0131 inan\u0131yor?\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Ayr\u0131ca \u00fcmmet Kur\u2019an\u2019\u0131n t\u00fcm ayetleriyle evrensel oldu\u011funu savunurken elbette Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n ezel\u00ee ilmiyle birlikte k\u0131yamete dek tezah\u00fcr edecek hadiseleri bildi\u011fi ger\u00e7e\u011fine dayanmaktad\u0131r. Ve bunda garipsenecek bir taraf yoktur. Bu perspektiften hareketle ulema, Kur\u2019an\u2019da yer alan ve zahiri anlam\u0131 itibar\u0131yla yerel ve tarihsel gibi anla\u015f\u0131lan ayetlerin hikmetlerini ve t\u00fcm zamanlara \u015famil olma keyfiyetlerini beyan etmi\u015ftir. Bunun aksini savunmak en k\u0131sa ifadeyle \u201cBu Kur’an bana, kendisiyle sizi ve ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkesi uyarmam i\u00e7in vahyolundu\u201d<\/em>[10]<\/a> \u015feklindeki ayeti reddetmek olur. Zira ayette yer alan \u0645\u064e\u0646\u0652 kelimesi umum ifade etti\u011fi i\u00e7in o zamanda ya\u015fay\u0131p da Kur\u2019an\u2019\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ki\u015filere \u015famil oldu\u011fu gibi k\u0131yamete dek ya\u015fayacak kimselere de \u015famildir. Allah Resul\u00fc \ufdfa\u2019n\u00fcn t\u00fcm insanl\u0131\u011fa g\u00f6nderilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n[11]<\/a> manas\u0131 da budur.<\/p>\n

Ez c\u00fcmle, Allah Resul\u00fc \ufdfa\u2019nden bug\u00fcne Kur\u2019an\u2019\u0131n hem nazm\u0131 hem de muradullaha muvaf\u0131k \u015fekilde manaland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerinde g\u00f6r\u00fclmedik bir ihtimam g\u00f6stererek onu muhafaza eden \u00fcmmetin yek\u00fbnuna muhalefet etmeniz m\u00fcminleri ba\u011flamaz.[12]<\/a> Modern d\u00f6nemlerde tezah\u00fcr eden bu gibi bat\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015flerin gayr-i kif\u00e2\u00ee \u015fekilde taklit\u00e7ili\u011fini yapmaya kalkman\u0131z sizinle ilgili bir zafiyet problemidir. Kur\u2019an\u2019\u0131n tarihte ya\u015fanm\u0131\u015f hadiselerden ibret al\u0131n\u0131p tekrar ayn\u0131 c\u00fcr\u00fcmlere d\u00fc\u015f\u00fclmemesi ad\u0131na anlatt\u0131\u011f\u0131 k\u0131ssalar\u0131n mitolojik olaylar oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrmek, Allah \ufdfb\u2019\u0131n t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n k\u0131yamete dek huzurunu sa\u011flayacak h\u00fck\u00fcmlerinin zaman\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6ylemek nas\u0131l \u00eeman\u00ee bir mesele olmuyor, anlayan varsa beri gelsin. \u0130man ve k\u00fcf\u00fcr aras\u0131ndaki \u00e7izgi ve \u00e7er\u00e7eve hangi ara bu kadar geni\u015fledi? Kur\u2019an\u2019a yald\u0131zl\u0131 c\u00fcmlelerle zahirde kibar bir \u00fcslupla \u201cmodas\u0131 ge\u00e7mi\u015f kitap\u201d muamelesi yapmak ne zamandan beri fikr\u00ee bir mesele oldu? Hay\u0131r, t\u00fcm demagojilere ra\u011fmen hak ve hakikat g\u00fcn y\u00fcz\u00fc gibi ortadad\u0131r: Tarihselci yakla\u015f\u0131m\u0131 reddetmek bir iman kurtarma meselesidir.<\/p>\n

\u00d6zt\u00fcrk, tarihselcili\u011fi kabul etmeyen \u00fcmmetin Kur\u2019an\u2019a bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ilgili, evrenselli\u011fi savunanlar\u0131n Allah \ufdfb\u2019\u0131n ezel\u00ee ilminden hareketle bu sonuca vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken de \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re Kur’an Allah \ufdfb’\u0131n ezeli-kadim vasf\u0131n\u0131 haiz kelam s\u0131fat\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Allah nesneler d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin her \u015feyi s\u0131n\u0131rs\u0131z ilim ve iradesiyle ihata etti\u011fine g\u00f6re Kur’an’\u0131n nazil olmas\u0131ndan sonraki t\u00fcm geli\u015fmeler de ilahi planda hesaba kat\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.\u201d[13]<\/strong><\/a> <\/em><\/p>\n

Burada mesele Allah \ufdfb\u2019\u0131n ezel\u00ee ilmiyle takdir buyurmas\u0131ndan hareketle Kur\u2019an\u2019da yer alan ayetlerin tarihsel olamayaca\u011f\u0131 tezine dayand\u0131r\u0131larak tarihselci anlay\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n ama\u00e7lar\u0131 beyan ediliyorsa da hadise tam olarak b\u00f6yle de\u011fildir. Zira, Allah \ufdfb\u2019\u0131n ezelde takdir buyurdu\u011fu her \u015feyi yazm\u0131\u015f oldu\u011fu kitap Kur\u2019an-\u0131 Kerim de\u011fil \u201cLevh-i mahf\u00fbz\u201d dur. Kur\u2019an\u2019da ezelde takdir edilen her \u015feyin yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 \u015feklinde bir zorunluluk yoktur. Fakat, ileride m\u00fc\u015fahhas ayetler ve meseleler \u00fczerinden m\u00fcnaka\u015fas\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere, Allah \ufdfb\u2019\u0131n birinci muhatap olarak o g\u00fcn\u00fcn insan\u0131na y\u00f6nelik vaz etti\u011fi h\u00fck\u00fcmlerin sonraki as\u0131rlarda ya\u015fayanlar i\u00e7in ge\u00e7erlili\u011fini korumad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek ehl-i k\u00fcfr\u00fcn \u201c\u0130nk\u00e2r edenler: Bu Kur’an’\u0131 dinlemeyin, okunurken g\u00fcr\u00fclt\u00fc yap\u0131n. Umulur ki bast\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z\u201d<\/em>[14]<\/a> \u015feklindeki ayet-i celilede anlat\u0131lan Kur\u2019an\u2019\u0131 susturma projesinin modern kisvesidir. B\u00f6yle bir projeye su ta\u015f\u0131yacak olan ne kadar s\u00f6ylem ve iddia varsa bunlardan iman\u0131 muhafaza ad\u0131na uzak durulmal\u0131d\u0131r. Zira Allah \ufdfb\u2019\u0131n k\u0131yamete dek t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n dareyn saadeti ad\u0131na vaz etti\u011fi\u00a0 h\u00fck\u00fcmlerin bir zaman a\u00e7\u0131s\u0131ndan nefaz\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini savunmak m\u00fccerred fikr\u00ee planda ele al\u0131nabilecek \u00a0bir iddia olamaz. Bilakis bu bizatihi imanla taalluk eden bir konudur.<\/p>\n

(Dev\u00e2m edecek)<\/p>\n

\n

[1]<\/a> Mustafa \u00d6zt\u00fcrk, \u00c7a\u011fda\u015f \u0130slam D\u00fc\u015f\u00fcncesi ve Kur\u2019anc\u0131l\u0131k<\/em>, Ankara Okulu Yay\u0131nlar\u0131, Ekim, 2015,\u00a0 s. 211 vd.<\/p>\n

[2]<\/a> Mustafa \u00d6zt\u00fcrk, Kur\u2019an ve Tefsir K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz<\/em>, Ankara Okulu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2017Bask\u0131: V, s.11<\/p>\n

[3]<\/a> Nurettin Top\u00e7u, Yar\u0131nki T\u00fcrkiye<\/em>, Ya\u011fmur Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 1961, s. 26<\/p>\n

[4]<\/a> Recep Demir, Kur\u2019an Tefsirinde Tarihselci Y\u00f6ntem, Tarih K\u00fclt\u00fcr ve Sanat Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi<\/em>, Mart-2012, s. 36<\/p>\n

[5]<\/a> \u015eevket Kotan, Kur\u2019an ve Tarihselcilik<\/em>, Beyan Yay\u0131nlar\u0131, 2011, Bask\u0131: II, s. 174<\/p>\n

[6]<\/a> Kur\u2019an\u2019\u0131n kitab-\u0131 mukaddes gibi hermeneutik yakla\u015f\u0131ma muhatap olamayaca\u011f\u0131 ve aralar\u0131ndaki bariz farklar i\u00e7in bkz. \u015eehmus Demir, Kur\u2019an\u2019\u0131n Yeniden Yorumlanmas\u0131 Bat\u0131yla M\u00fcnasebetin Kur\u2019an Yorumuna Yans\u0131malar\u0131<\/em>, \u0130nsan Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2015, s. 145 vd.<\/p>\n

[7]<\/a> Mustafa \u00d6zt\u00fcrk, Kur\u2019an ve Tefsir K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz<\/em>, s. 11<\/p>\n

[8]<\/a> Nis\u00e2, 115<\/p>\n

[9]<\/a> \u0130bn Kes\u00eer, Ebu\u2019l-Fid\u00e2 \u0130smail b. \u00d6mer, Tefs\u00eeru\u2019l-Kur\u2019\u00e2ni\u2019l-Az\u00eem<\/em>, Daru Tayba, 1420, Bask\u0131: II, II\/421<\/p>\n

[10]<\/a> En\u2018\u00e2m, 19<\/p>\n

[11]<\/a> Sebe, 28<\/p>\n

[12]<\/a> \u00d6zt\u00fcrk, bu itiraf\u0131na paralel olarak, Kur\u2019an\u2019\u0131n mesajlar\u0131n\u0131n evrensel oldu\u011funu savunan \u00fcmmetin telakkisinin hem M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda ekseriyeti te\u015fkil etti\u011fini hem de iman esas\u0131 olarak kabul edildi\u011fini ikrar ederek \u015f\u00f6yle diyor: \u201cHemen belirtelim ki M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda yayg\u0131n kabul g\u00f6ren ve hatta iman esas\u0131 gibi telakki edilen bu g\u00f6r\u00fc\u015flere kat\u0131lm\u0131yoruz. Ayr\u0131ca Kur’an’daki tarihselli\u011fin ahk\u00e2mla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz. Kanaatimizce Kur’an baz\u0131 temel mesajlar\u0131 hari\u00e7 tamamen tarihseldir. Hatta t\u00fcm peygamberlerin ortak mesaj\u0131n\u0131 te\u015fkil eden tevhid inanc\u0131na ili\u015fkin baz\u0131 Kur’an ifadeleri dahi tarihsel unsurlar i\u00e7ermektedir. Keza b\u00fct\u00fcn peygamberlerin mesaj\u0131nda bulunmas\u0131 hasebiyle tarih-\u00fcst\u00fcl\u00fck vasf\u0131n\u0131 haiz bir inan\u00e7 umdesi olan ahiret konusuna ili\u015fkin tasvirler de yerel ve tarihsel karakterlidir.\u201d Mustafa \u00d6zt\u00fcrk, Kur\u2019an ve Tefsir K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz<\/em>, s. 11<\/p>\n

[13]<\/a> Mustafa \u00d6zt\u00fcrk, Kur\u2019an ve Tefsir K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz<\/em>, s. 11<\/p>\n

<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Mustafa \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn konu hakk\u0131ndaki b\u00e2t\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015flerinin tenkidi) Giri\u015f Allah \ufdfb taraf\u0131ndan \u00fczerinde derin tefekk\u00fcrler yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in indirilmi\u015f Kur\u2019an-\u0131 Hakim tarih boyu manas\u0131n\u0131n idrak edilmesi ad\u0131na farkl\u0131 telakkilere muhatap olmu\u015ftur. Bu anlamda muhtelif bidat f\u0131rkalar\u0131n da bat\u0131l h\u00fck\u00fcmlerine mesnet k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ve b\u00f6ylelikle uygulamaktan ziyade uyarlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 Allah \ufdfb kel\u00e2m\u0131 ehl-i s\u00fcnnet istikametiyle ehl-i bidat inhiraf\u0131n\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":725,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[14,2],"tags":[259,260,304,401,491,641,643,689],"class_list":["post-724","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-akaid-kelam","category-gundeme-dair","tag-hermeneutik","tag-hermenotik","tag-ilahiyyat","tag-kuran","tag-mustafa-ozturk","tag-tarihsel","tag-tarihselcilik","tag-vahiy"],"yoast_head":"\nKur'\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi? - \u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kur'\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi? - \u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(Mustafa \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn konu hakk\u0131ndaki b\u00e2t\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015flerinin tenkidi) Giri\u015f Allah \ufdfb taraf\u0131ndan \u00fczerinde derin tefekk\u00fcrler yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in indirilmi\u015f Kur\u2019an-\u0131 Hakim tarih boyu manas\u0131n\u0131n idrak edilmesi ad\u0131na farkl\u0131 telakkilere muhatap olmu\u015ftur. Bu anlamda muhtelif bidat f\u0131rkalar\u0131n da bat\u0131l h\u00fck\u00fcmlerine mesnet k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ve b\u00f6ylelikle uygulamaktan ziyade uyarlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 Allah \ufdfb kel\u00e2m\u0131 ehl-i s\u00fcnnet istikametiyle ehl-i bidat inhiraf\u0131n\u0131n […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-03T15:25:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"579\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"334\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u00d6mer Faruk Korkmaz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u00d6mer Faruk Korkmaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u00d6mer Faruk Korkmaz\",\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/7efd65277de8b9dc0520ec210e387854\"},\"headline\":\"Kur’\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi?\",\"datePublished\":\"2020-12-03T15:25:34+00:00\",\"dateModified\":\"2020-12-03T15:25:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/\"},\"wordCount\":3275,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/7efd65277de8b9dc0520ec210e387854\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg\",\"keywords\":[\"Hermeneutik\",\"Hermen\u00f6tik\",\"\u0130lahiyyat\",\"Kur'an\",\"mustafa \u00f6zt\u00fcrk\",\"Tarihsel\",\"tarihselcilik\",\"vahiy\"],\"articleSection\":[\"Akaid-Kelam\",\"G\u00fcndeme Dair\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/\",\"url\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/\",\"name\":\"Kur'\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi? - \u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg\",\"datePublished\":\"2020-12-03T15:25:34+00:00\",\"dateModified\":\"2020-12-03T15:25:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg\",\"width\":579,\"height\":334},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kur’\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/\",\"name\":\"\u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi\",\"description\":\"Resmi Web Sayfas\u0131\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/7efd65277de8b9dc0520ec210e387854\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/7efd65277de8b9dc0520ec210e387854\",\"name\":\"\u00d6mer Faruk Korkmaz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/cropped-nkl-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/cropped-nkl-2.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"\u00d6mer Faruk Korkmaz\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"url\":\"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/author\/ofkorkmaz\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kur'\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi? - \u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Kur'\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi? - \u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi","og_description":"(Mustafa \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn konu hakk\u0131ndaki b\u00e2t\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015flerinin tenkidi) Giri\u015f Allah \ufdfb taraf\u0131ndan \u00fczerinde derin tefekk\u00fcrler yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in indirilmi\u015f Kur\u2019an-\u0131 Hakim tarih boyu manas\u0131n\u0131n idrak edilmesi ad\u0131na farkl\u0131 telakkilere muhatap olmu\u015ftur. Bu anlamda muhtelif bidat f\u0131rkalar\u0131n da bat\u0131l h\u00fck\u00fcmlerine mesnet k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ve b\u00f6ylelikle uygulamaktan ziyade uyarlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 Allah \ufdfb kel\u00e2m\u0131 ehl-i s\u00fcnnet istikametiyle ehl-i bidat inhiraf\u0131n\u0131n […]","og_url":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/","og_site_name":"\u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi","article_published_time":"2020-12-03T15:25:34+00:00","og_image":[{"width":579,"height":334,"url":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u00d6mer Faruk Korkmaz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"\u00d6mer Faruk Korkmaz","Tahmini okuma s\u00fcresi":"16 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/"},"author":{"name":"\u00d6mer Faruk Korkmaz","@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/7efd65277de8b9dc0520ec210e387854"},"headline":"Kur’\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi?","datePublished":"2020-12-03T15:25:34+00:00","dateModified":"2020-12-03T15:25:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/"},"wordCount":3275,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/7efd65277de8b9dc0520ec210e387854"},"image":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg","keywords":["Hermeneutik","Hermen\u00f6tik","\u0130lahiyyat","Kur'an","mustafa \u00f6zt\u00fcrk","Tarihsel","tarihselcilik","vahiy"],"articleSection":["Akaid-Kelam","G\u00fcndeme Dair"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/","url":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/","name":"Kur'\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi? - \u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg","datePublished":"2020-12-03T15:25:34+00:00","dateModified":"2020-12-03T15:25:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#primaryimage","url":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg","contentUrl":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ilahiyatci_mustafa_ozturk_kuran_ayetleri_hakkindaki_sozleri_sonrasi_istifasini_verdi_1606942534_9196-e1607009011115.jpg","width":579,"height":334},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/kuran-tarihsel-bir-hitap-olabilir-mi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kur’\u00e2n Tarihsel Bir Hitap Olabilir Mi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#website","url":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/","name":"\u00d6mer Faruk Korkmaz Hocaefendi","description":"Resmi Web Sayfas\u0131","publisher":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/7efd65277de8b9dc0520ec210e387854"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/7efd65277de8b9dc0520ec210e387854","name":"\u00d6mer Faruk Korkmaz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/cropped-nkl-2.png","contentUrl":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/cropped-nkl-2.png","width":512,"height":512,"caption":"\u00d6mer Faruk Korkmaz"},"logo":{"@id":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/#\/schema\/person\/image\/"},"url":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/author\/ofkorkmaz\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=724"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}