{"id":680,"date":"2020-10-27T13:29:15","date_gmt":"2020-10-27T13:29:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.omerfarukkorkmaz.com.tr\/?p=680"},"modified":"2020-10-27T13:29:15","modified_gmt":"2020-10-27T13:29:15","slug":"selefiyyenin-anlama-problemi-cercevesinde-mevlid-kutlamalari-uzerine-mulahazalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/selefiyyenin-anlama-problemi-cercevesinde-mevlid-kutlamalari-uzerine-mulahazalar\/","title":{"rendered":"Selefiyye’nin Anlama Problemi \u00c7er\u00e7evesinde Mevlid Kutlamalar\u0131 \u00dczerine M\u00fcl\u00e2hazalar"},"content":{"rendered":"

Giri\u015f<\/strong><\/p>\n

K\u00e2inatta cereyan eden kimi hadiseler fizik ve metafizikten m\u00fcte\u015fekkil her iki perspektif a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmedi\u011finde k\u00e2s\u0131r olarak anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olurlar. De\u011ferleri b\u00fcy\u00fck olan maddi veya manevi \u015feyler y\u00fczeysel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla de\u011ferlendirildiklerinde ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 manay\u0131 yitirebilirler. Asl\u0131nda mevcudattaki fiziksel-metafiziksel objelerin kadir ve k\u0131ymeti, onlar\u0131 de\u011ferlendirenlerin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygu d\u00fcnyas\u0131ndaki tekab\u00fcl ettikleri mertebeyle \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ancak. Bu m\u00fcnasebetle baz\u0131 \u015fah\u0131slara g\u00f6re paha bi\u00e7ilemeyecek cinsten addedilen vak\u0131alar di\u011fer kesim taraf\u0131ndan o denli bir ilgiyle kar\u015f\u0131lanmayabilir. Hatta mevzuya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndaki alt yap\u0131dan ne\u015fet eden muhtelif m\u00fclahazalar, mezkur konu hakk\u0131nda biri k\u0131ymetli di\u011feri abs\u00fcrt olmak \u00fczere tamamen m\u00fctenak\u0131z dahi olabilir. Bu durum tamamen konuyu tahlile tabi tutan kesimlerin mevzuya farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan bakmalar\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar m\u00fcv\u00e2zenesinde bahse medar etti\u011fimiz mevlid-i nebi konusuna gelecek olursak; konu hakk\u0131nda modern selefilerin a\u015f\u0131r\u0131 bir tutum sergileyerek mevlid-i nebi kutlamalar\u0131na bidat dediklerini ve buna kar\u015f\u0131 olarak da ehl-i s\u00fcnnet \u00e2limlerinin bunu g\u00fczel bir fiil olarak telakki ettiklerini g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n

Meselenin asl\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu g\u00fcnk\u00fc selefilerin kutlu do\u011fum ve mevlid-i nebi kutlamalar\u0131na bidat g\u00f6z\u00fcyle bakmalar\u0131n\u0131n beslenmi\u015f olduklar\u0131 kaynaklar\u0131n ve yeti\u015fme k\u00f6kenlerinin do\u011fal bir neticesi oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Zira k\u00f6keni itibar\u0131yla b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0130bn Teymiye\u2019ye dayanan \u00e7a\u011fda\u015f selefiye hareketi, Hz. Peygamber \ufdfa \u2019in ya\u015fayanlar ad\u0131na hi\u00e7bir fayda tahsil edemeyece\u011fi,[1]<\/a> kabrini ziyaret etme kast\u0131yla yolculuk etmenin masiyet say\u0131laca\u011f\u0131[2]<\/a> gibi bir y\u0131\u011f\u0131n mevzuda ayn\u0131 noktadan beslenmektedirler. \u015eu farkla ki; mevcut selefiye kimi zaman baz\u0131 konularda imamlar\u0131 \u0130bn Teymiye\u2019nin g\u00f6sterdi\u011fi m\u00fcsamahay\u0131 g\u00f6sterememekte ve onun cevaz havzas\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131 olay\u0131 onlar adem-i cevaz sahas\u0131na \u00e7ekebilmektedirler.[3]<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Mevcut Selefili\u011fin Peygamber tasavvuru<\/strong><\/p>\n

Tarihte bidat bir f\u0131rka olarak tezah\u00fcr etmi\u015f olan Selefiye ak\u0131m\u0131, Selef d\u00f6neminde bir tak\u0131m siyasal karga\u015falar\u0131n neticesi olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan Haricilerin devam\u0131 olarak telakki edildi. Zira naslar\u0131 anlama noktas\u0131nda t\u0131pk\u0131 onlar gibiydiler. Onlar gibi \u00fcmmeti tekfir ediyor ve kanlar\u0131n\u0131 helal kabul ediyorlard\u0131. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc de ulema bu kesimin ba\u011fi h\u00fckm\u00fcnde oldu\u011fu \u015feklinde fetva verdi.[4]<\/a><\/p>\n

\u0130bn Teymiye\u2019den bu yana selefiye ak\u0131m\u0131n\u0131n Peygamber tasavvurunda bir tak\u0131m ar\u0131zal\u0131 noktalar her zaman kendini g\u00f6stermi\u015ftir. O zamandan bu yana esas noktas\u0131nda de\u011fi\u015fen pek de bir \u015fey yoktur. S\u00f6zgelimi \u0130bn Teymiye Peygamber \ufdfa\u2019in kabrini ziyaret maksad\u0131yla yap\u0131lan yolculuklar\u0131n masiyet olu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz selefileri de bu fetvay\u0131 aynen yinelemi\u015flerdir.[5]<\/a><\/p>\n

\u0130bn Teymiye Peygamber\u2019le vefat\u0131ndan sonra isti\u011fase yap\u0131lmas\u0131 meselesini \u015firk mefhumuyla birlikte zikretmi\u015f ve hadiseyi bu \u00e7er\u00e7evede ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Muas\u0131r selefilerin mevzu hakk\u0131ndaki tavr\u0131 da bu olmu\u015ftur.[6]<\/a> Bunlar ve benzeri hadiseleri bir araya getirdi\u011fimizde Selef\u00eeli\u011fin Peygamberlik ten anlad\u0131\u011f\u0131 \u015feyin sadece tebli\u011f oldu\u011fu ve Peygamber \ufdfa’in vefat\u0131yla Kur\u2019an\u2019\u0131n ona y\u00fckledi\u011fi kitab\u0131 ve hikmeti \u00f6\u011fretme, m\u00fcminleri tezkiye etme gibi vazifelerin sona erdi\u011fi itikad\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.[7]<\/a> Ayr\u0131ca bu g\u00fcn Selefili\u011fin hayli yayg\u0131n oldu\u011fu Suud vb. gibi yerlere farkl\u0131 sebeplerle yap\u0131lan yolculuklarda bu hadise ekseninde ya\u015fanan vak\u0131alar, \u015fahit olunan s\u00f6zler de bu ar\u0131zal\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n canl\u0131 \u015fahidi say\u0131labilirler.<\/p>\n

TAR\u0130H\u0130 K\u00d6KEN A\u00c7ISINDAN MEVL\u0130D<\/strong><\/p>\n

Allah Resul\u00fc \ufdfa racih olan g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re Rebi\u2019ulevvel ay\u0131n\u0131n on ikinci g\u00fcn\u00fc d\u00fcnyay\u0131 te\u015frif etmi\u015ftir. Bu y\u0131l da fil vak\u0131as\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 seneye tekab\u00fcl etmektedir.[8]<\/a> Onun d\u00fcnyaya gelmesiyle k\u00e2inat\u0131n \u00fczerindeki cehalet karabulutlar\u0131 zail olmu\u015f ve cehalet ad\u0131na nerede ne kadar belirti varsa hepsi yerini nura b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Allah Resul\u00fc \ufdfa\u2019n\u00fcn D\u00fcnya\u2019y\u0131 te\u015frifinden evvel gerek sosyal anlamda ve gerekse de ferdi planda tamam\u0131yla \u00e7\u00f6kmeye y\u00fcz tutmu\u015f bir Mekke toplumu vard\u0131. \u00d6zellikle kad\u0131n ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na reva g\u00f6r\u00fclenler akl\u0131n ve selim tabiat\u0131n kabul edebilece\u011fi t\u00fcren \u015feyler de\u011fildi. Onun i\u00e7in Kur\u2019an n\u00fczulunden sonra \u201cDiri diri topra\u011fa g\u00f6m\u00fclen k\u0131za hangi g\u00fcnah sebebiyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc soruldu\u011funda\u201d[9]<\/strong><\/a><\/em> ve \u201cEvlerinizde oturun ve eski cahiliye \u00e2deti gibi a\u00e7\u0131l\u0131p sa\u00e7\u0131lmay\u0131n\u201d[10]<\/strong><\/a> <\/em>ayeti kerimeleriyle bu manaya vurgu yapt\u0131.<\/p>\n

Ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in do\u011fumu Mekke\u2019deki mevcut sultan\u0131n ink\u0131raz\u0131 anlam\u0131na gelmekteydi. Menba\u0131 itibar\u0131yla nid\u00fc\u011f\u00fc belli olmayan bir baba taklit\u00e7ili\u011fine yahut muharref dinleri mesnet k\u0131larak be\u015ferin tahrifle t\u00fcretti\u011fi esaslara dayanan b\u00fct\u00fcn ananeler, h\u00fck\u00fcmler, yarg\u0131lar ve ya\u015fam tarz\u0131 yerini emir ve yasaklar\u0131n\u0131 k\u00e2inat\u0131n sahibinen alan m\u00fccerret bir ilahi nizama b\u0131rak\u0131yordu. Mekke \u015ferden hayra ge\u00e7i\u015f yahut yeniden ihya olma \u015feklinde niteleyebilece\u011fimiz b\u00fcy\u00fck bir ink\u0131laba haz\u0131rlan\u0131yordu. Bu a\u00e7\u0131dan mevlid-i nebi bahsini yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck ihya hareketinin mebdeini te\u015fkil ediyordu.<\/p>\n

Allah Resul\u00fc \ufdfa\u2019n\u00fcn do\u011fumu mana a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u2013g\u00f6rebilene, tefekk\u00fcr edebilene- \u00e7ok fazla \u015feyler anlat\u0131yordu. Her \u015feyden \u00f6nce Peygamber \ufdfa\u2019in vil\u00e2deti as\u0131rlar \u00f6ncesinden gelen \u0130brahim\u00ee duan\u0131n muhte\u015fem tezah\u00fcr\u00fcyd\u00fc. \u0130nsanlar\u0131n hal-i p\u00fcrmelalini g\u00f6ren \u0130brahim u onlar\u0131n ak\u0131beti ate\u015f olan bu i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 durumlardan kurtulmalar\u0131 i\u00e7in \u015f\u00f6yle dua etmi\u015fti Rabbi Rahman\u2019a \u201cEy Rabbimiz! Onlara i\u00e7lerinden senin ayetlerini kendilerine okuyacak, kitap ve hikmeti \u00f6\u011fretecek, onlar\u0131 temizleyecek bir peygamber g\u00f6nder.\u201d[11]<\/a><\/p>\n

As\u0131rlar \u00f6ncesinde b\u00fcy\u00fck bir samimiyetle yap\u0131lm\u0131\u015f bu peygamber duas\u0131 fuh\u015fiyat batakl\u0131klar\u0131nda debelenen ve sefalet karanl\u0131klar\u0131nda yolunu arayanlara bir me\u015falenin do\u011fu\u015funa, Hz. Muhammed \ufdfa\u2019in d\u00fcnyaya geli\u015fine vesile oldu. Bunun i\u00e7in Allah Resul\u00fc \ufdfa bu noktaya \u201cBen dedem \u0130brahim\u2019in duas\u0131y\u0131m\u201d[12]<\/a> buyurarak i\u015faret buyurmu\u015ftu. Demek ki Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in do\u011fumu ayetlerin okunmas\u0131, hikmetin \u00f6\u011frenilmesi ve manevi kirlerden ar\u0131n\u0131p tezkiye olma ad\u0131na bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131.<\/p>\n

Allah Resul\u00fc \ufdfa\u2019n\u00fcn do\u011fumu ba\u015fka zaviyeden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Hz. \u0130sa \u2019n\u0131n da m\u00fcjdesinin tezah\u00fcr\u00fcyd\u00fc. \u201cHat\u0131rla ki; Meryem o\u011flu \u0130sa: Ey \u0130srailo\u011fullar\u0131! Ben size Allah\u2019\u0131n el\u00e7isiyim. Benden \u00f6nce gelen Tevrat\u2019\u0131 do\u011frulay\u0131c\u0131 ve benden sonra gelecek Ahmed ad\u0131nda bir peygamberi de m\u00fcjdeleyici olarak geldim demi\u015fti\u201d[13]<\/strong><\/a>\u015feklin<\/em>deki ayet-i kerimede ifade edildi\u011fi \u00fczere \u0130sa\u00a0 Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in gelece\u011fini m\u00fcjdelemi\u015fti. Geldikten sonra da Allah \ufdfb onun bizim i\u00e7imizden birisi olarak g\u00f6nderilmesinin bize b\u00fcy\u00fck bir ihsan-\u0131 il\u00e2hi oldu\u011funu ifade buyurdu.[14]<\/a><\/p>\n

O ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyaya gelmeden \u00f6nce Yahudilerin Mekke m\u00fc\u015friklerine hitaben \u201c\u015eimdilerde gelecek olan Peygamberle size \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Onunla birlikte size kar\u015f\u0131 Ad ve \u0130rem kabileleri gibi sava\u015faca\u011f\u0131z\u201d diyerek b\u00fcy\u00fck bir umutla bekledikleri Peygamberdi.[15]<\/a> Sonras\u0131nda kendi kabilelerinden gelmedi\u011fi i\u00e7in ink\u00e2r etmi\u015flerdi onu.<\/p>\n

Allah Te\u00e2l\u00e2 Kur\u2019an\u2019da Allah Res\u00fbl\u00fc \ufdfa\u2019ne evvelki Peygamberlerin bir tak\u0131m k\u0131ssalar\u0131n\u0131 anlatmakta[16]<\/a> ve bununla da onun kalbini tespit edip sa\u011flamla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade buyurmaktad\u0131r.[17]<\/a> Buradan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere evvel ki Peygamberlerin hayatlar\u0131, k\u0131ssalar\u0131 nas\u0131l ki Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in kalbini sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131yorsa kendisine ait \u015feylerin M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan hat\u0131rlanmas\u0131 da ayn\u0131 neticeyi inta\u00e7 edecektir.<\/p>\n

Bunlar gibi nice hikmetler bar\u0131nd\u0131ran Mevlid-i nebi her zaman hat\u0131rlanmal\u0131 ve b\u00fcnyesinde ihtiva etti\u011fi manalarla birlikte tefekk\u00fcr edilmelidir. Bu g\u00fcn\u00fcn ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 vard\u0131 ku\u015fkusuz. Allah Resul\u00fc \ufdfa\u2019ne Pazartesi orucun (un neden tutuldu\u011fun) dan soruldu\u011funda \u201cO g\u00fcn benim do\u011fdu\u011fum g\u00fcnd\u00fcr, ve o g\u00fcnde bana (ayet) inz\u00e2l edilmi\u015ftir\u201d[18]<\/a> buyurmu\u015ftur. Bu rivayet mevlit g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ayr\u0131 bir \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve zihinde tutulmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Mevlit Hz. Peygamber \ufdfa d\u00f6neminde hat\u0131rda tutulan bir g\u00fcn olmakla birlikte bu g\u00fcnk\u00fc gibi kutlanm\u0131yordu ku\u015fkusuz. Ama sadece bu kadar\u0131 bu ameliyenin bidat oldu\u011funu g\u00f6stermez. (Bu noktan\u0131n m\u00fcnaka\u015fas\u0131n\u0131 ilerleyen b\u00f6l\u00fcmde yapaca\u011f\u0131z.) Hulef\u00e2-i R\u00e2\u015fidin d\u00f6neminde de m\u00fcstakil bir kutlamayla an\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.[19]<\/a><\/p>\n

Mevzu buraya gelmi\u015fken \u015fu noktay\u0131 belirtmekte fayda var: Mevlit kutlamalar\u0131na itiraz edenlerin iddialar\u0131na mesnet k\u0131ld\u0131klar\u0131 sahabe ve tabiinin bu g\u00fcne y\u00f6nelik her hangi bir kutlamada bulunmad\u0131klar\u0131 \u015feklindeki iddia da haddi zat\u0131nda hakikati yans\u0131tan bir iddia de\u011fildir. Zira yukar\u0131da aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi en ba\u015fta Allah Resul\u00fc \ufdfa pazartesi orucunun tutulmas\u0131na illet olarak o g\u00fcn\u00fcn kendi do\u011fum g\u00fcn\u00fc oldu\u011funu delil getirmi\u015ftir. Bu sahih rivayet Hz. Peygamber \ufdfa nazar\u0131nda bu g\u00fcn\u00fcn di\u011ferlerine nazaran bir ayr\u0131cal\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n

Bir di\u011fer husus olarak sahabenin veya tabiinin mevlit kutlamamas\u0131ndan onlar\u0131n bu g\u00fcne herhangi bir ayr\u0131cal\u0131k atfetmedikleri \u015feklinde bir \u00e7\u0131kar\u0131m yapman\u0131n yanl\u0131\u015f olaca\u011f\u0131d\u0131r. Sahabe o g\u00fcn itibar\u0131yla b\u00f6yle bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn olu\u015fmamas\u0131 veya Hulef\u00e2-i ra\u015fidin\u2019in daha \u00e7ok yeni tekevv\u00fcn etmeye ba\u015flam\u0131\u015f \u0130slam\u00ee devletin alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturma gayesiyle yeni yeni beldeleri fethetme i\u015fiyle me\u015fgul olmas\u0131 sebebiyle bu g\u00fcne y\u00f6nelik merasim yapmamas\u0131 mevlit kutlamalar\u0131na bidat h\u00fckm\u00fc verilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli de\u011fildir.<\/p>\n

En basitinden olaya \u015fu perspektiften bakabiliriz: Bir y\u0131l ge\u00e7ip yeni bir y\u0131la girdi\u011fimizde bize hayat imk\u00e2n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f, t\u00fcrl\u00fc nimetlerle bizleri donatm\u0131\u015f olan Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019ya hamd ederiz. Her bir yeni y\u0131l M\u00fcsl\u00fcman ad\u0131na \u015f\u00fck\u00fcr ve s\u00fcrur kayna\u011f\u0131d\u0131r yani. Buna g\u00f6re Hz. \u00d6mer d\u00f6neminde bir adam Halife \u00d6mer\u2019e gelerek: \u201cYemen\u2019de insanlar\u0131n falanca y\u0131l ve filanca ay \u015feklinde yazarak ad\u0131na tarih dedikleri bir \u015fey g\u00f6rd\u00fcm\u201d demesi \u00fczerine Halife, M\u00fcsl\u00fcmanlar ad\u0131na da bir tarih olu\u015fturma amac\u0131yla isti\u015fare heyetini toplar. O heyetteki baz\u0131 sahabiler M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in do\u011fumunun baz al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nerir.[20]<\/a> Bilenler bilir ki bir topluluk tarih belirlerken en \u00f6nemsedikleri hadise neyse mebde olarak onu esas al\u0131rlar. Bu rivayet bize sahabenin Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in do\u011fumunu, ad\u0131na tarih ba\u015flatacak derecede \u00f6nemsediklerini g\u00f6stermektedir. Ve bunu yapmak istemeleriyle de ama\u00e7lar\u0131n\u0131n Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in do\u011fum tarihinin hi\u00e7bir zaman unutulmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak seneler t\u00fckendik\u00e7e hat\u0131rlarda kalmas\u0131n\u0131 istemeleri oldu\u011funu a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde resmetmektedir.<\/p>\n

Mevlidi ilk kutlayan kim?<\/strong><\/p>\n

Mevlid kutlamalar\u0131na itiraz edenler bu kutlamalar\u0131n ilk kez \u015eiiler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedirler. Bu bilgilere g\u00f6re M\u0131s\u0131r\u2019da \u015eii Fat\u0131m\u00ee devleti kurulunca soyundan geldiklerini s\u00f6yledikleri Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in do\u011fum y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc Muiz li dinill\u00e2h (972-975) d\u00f6neminden itibaren resmen kutlanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda Hz. Ali, Fat\u0131ma, Hasan, H\u00fcseyin ve o g\u00fcnk\u00fc halifenin mevlitleriyle (mev\u00e2l\u00eed-i sitte) recep, \u015faban, ramazan aylar\u0131ndaki kandiller, ramazan ve kurban bayramlar\u0131yla di\u011fer baz\u0131 kutlamalar bu d\u00f6nemde zengin bir \u015f\u00f6len gelene\u011fi olu\u015fturmu\u015ftur.[21]<\/a><\/p>\n

Suyut\u00ee mevlidi ilk kutlayan ki\u015finin Erbil atabe\u011fi Melik Muzaffer Ebu Said G\u00f6kb\u00f6ri oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir.[22]<\/a> Melik Muzaffer mevlit kutlama i\u015fine ziyadesiyle \u00f6nem atfeder ve bu g\u00fcnde nafakalar ve bah\u015fi\u015fler da\u011f\u0131t\u0131rd\u0131. \u00d6yle ki; mevlit hakk\u0131nda varit olan iki muhtelif rivayetle de amel edebilmek i\u00e7in bir y\u0131l Rebiulevvel ay\u0131n\u0131n sekizinci g\u00fcn\u00fcnde kutlamalar yapar di\u011fer y\u0131l da on ikinci g\u00fcn\u00fcn de yapard\u0131.[23]<\/a><\/p>\n

S\u0131btu \u0130bni\u2019l-cevz\u00ee Melik Muzaffer\u2019in kutlamalar\u0131na kat\u0131lan bir ki\u015finin be\u015f bin pi\u015firilmi\u015f koyun, on bin tavuk, y\u00fcz at, y\u00fcz bin tabak yemek ve otuz bin tabak helva da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetmesi o zamandaki t\u00f6renlerin \u00e7ap\u0131n\u0131 belirtmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli bir vesika h\u00fcviyeti ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zaman\u0131n \u00e2limleri ve ileri gelen mutasavv\u0131flar\u0131 bu t\u00f6rende haz\u0131r bulunur ve Melik Muzaffer de kendilerine hil\u2019at giydirir ve \u00e7e\u015fitli hediyeler verirdi. Sufiler de \u00f6\u011flenden sabaha kadar sema yaparlard\u0131. O da bizatihi onlara kat\u0131l\u0131rd\u0131. Her y\u0131l mevlit kutlamalar\u0131 ad\u0131na \u00fc\u00e7 y\u00fcz bin dinar harcand\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir.<\/p>\n

Nerden geldi\u011fine ve kim oldu\u011funa bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her y\u00f6nden gelen insanlara ziyafet verildi\u011fi Dar-\u0131 ziyafet vard\u0131. Burada verilen ziyafetlerin senelik tutar\u0131 y\u00fcz bin dinara tekab\u00fcl ediyordu. [24]<\/a> End\u00fcl\u00fcsl\u00fc b\u00fcy\u00fck tarih\u00e7i ve muhaddis Ebul Hattab \u0130bn Dihye Erbil\u2019e geldi\u011finde burada yap\u0131lan mevlit kutlamalar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bunun \u00fczerine \u201cet-Tenv\u00eer f\u00ee mevlidi\u2019s-sir\u00e2ci\u2019l-m\u00fcn\u00eer\u201d isimli eserini yazarak Melik Muzaffer\u2019e takdim etmi\u015f ve o da bunun \u00fczerine kendisine bin dinar vermi\u015ftir.[25]<\/a><\/p>\n

Mevlit kutlamalar\u0131 Melik Muzaffer\u2019in sonras\u0131nda da tarihin farkl\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde devam etmi\u015ftir. Hatta Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki kutlamalar\u0131n resmi olarak ba\u015flang\u0131c\u0131 her ne kadar III. Murat (996\/1588)\u2019la ifade ediliyorsa da gayr-i resm\u00ee belgeler mezk\u00fbr kutlamalar\u0131n ta Osman Gazi\u2019ye dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedirler.<\/p>\n

Hatta Ey\u00fcp Sabri Pa\u015fa\u2019n\u0131n nakletti\u011fine g\u00f6re Rebiulevvel\u2019in on ikisi Medine\u2019de resm\u00ee tatil olup kaleden toplar at\u0131l\u0131r ve o g\u00fcn d\u00fckk\u00e2nlar a\u00e7\u0131lmazd\u0131. \u0130nsanlar g\u00fczel elbiseler giyerek dola\u015f\u0131r ve birbirini tebrik eder, bu gece Mescid-i nebevi\u2019de ihya edilirdi. Sabaha kar\u015f\u0131 bab-\u0131 nis\u00e2 \u00f6n\u00fcnde toplan\u0131l\u0131r, burada kurulan k\u00fcrs\u00fc \u00fczerinde g\u00fcne\u015fin do\u011fmas\u0131yla birlikte be\u015f hatipten ilki bir hadis okuyup padi\u015fah i\u00e7in dua eder, di\u011ferleri s\u0131ras\u0131yla mevlidin viladet, rada ve hicret bahirlerini okurlar sonuncusu dua ederdi. Daha sonra halk ikram edilen \u015ferbeti i\u00e7ip da\u011f\u0131l\u0131rd\u0131.[26]<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/strong>MEVL\u0130D KUTLAMALARI ETRAFINDA TARTI\u015eMALAR<\/strong><\/p>\n

Mevlid kutlamalar\u0131 etraf\u0131nda \u00f6zellikle birka\u00e7 y\u00fcz y\u0131ld\u0131r hararetli tart\u0131\u015fmalar\u0131n ard\u0131 arkas\u0131 kesilmedi. Ba husus Selefi kesimin itirazlar\u0131na makes olan mevlit kutlamalar\u0131 konusu, beri tarafta \u00fcmmetin cumh\u00fbrunu te\u015fkil eden ehl-i s\u00fcnnet \u00e2limler taraf\u0131ndan m\u00fcdafaa edilmi\u015ftir. Vahh\u00e2bi k\u00f6kenli \u00e2limler kendi davalar\u0131n\u0131 ispat sadedinde eserler kaleme ald\u0131lar. Bu g\u00fcn ellerde m\u00fctedavel \u201cRes\u00e2il f\u00ee h\u00fckmi\u2019l-ihtif\u00e2l bi\u2019l-mevlidi\u2019n-nebev\u00ee\u201d \u015feklindeki iki ciltlik eser[27]<\/a> bu s\u00f6ylediklerimize misal te\u015fkil eder mahiyettedir.<\/p>\n

Selefiye\u2019nin bu mevzudaki tutumu buna benzer mevzulardaki tutumuyla ayn\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda onlar\u0131n bu konu hakk\u0131ndaki tav\u0131rlar\u0131 garipsenecek t\u00fcrden de\u011fildir. Naslar\u0131n zahirine bakmak ve Hz. Peygamber \ufdfa d\u00f6neminde olmayan her bir \u015feyi bidat saymak \u015feklindeki isti\u2019c\u00e2l\u00ee tav\u0131r ta ilk d\u00f6nem haric\u00eelerinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze tevar\u00fcs eden bir fikr\u00ee kal\u0131nt\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130bn Teymiye <\/strong><\/p>\n

Selef\u00ee kesimin bir\u00e7ok mevzuda referans ald\u0131\u011f\u0131 \u0130bn Teymiye Mevlit konusuna da de\u011finmektedir. Tespit edebildi\u011fimiz kadar\u0131yla birka\u00e7 eserinde bu konuya de\u011finen \u0130bn Teymiye \u00f6zet olarak \u015f\u00f6yle demektedir:<\/p>\n

\u201cBaz\u0131 d\u00fczg\u00fcn m\u00fcminlerden \u00e7irkin olacak \u015fey di\u011fer kesimden g\u00fczel kabul edilebilir. Buna g\u00f6re baz\u0131 insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 mevlide tazim etme ve bunu bir mevsim edinme i\u015fi yapan ki\u015finin g\u00fczel kast\u0131 ve Resul\u00fcllah \ufdfa\u2019a tazim niyeti sebebiyle kendisinde b\u00fcy\u00fck bir sevap olacak i\u015ftir.[28]<\/a><\/p>\n

Baz\u0131 kimseler \u0130bn Teymiye\u2019nin bu paragraf\u0131ndan hareketle kendisinin mevlit kutlamalar\u0131na s\u0131cak bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kutlayan ki\u015filerin bundan mutlak anlamda sevap alacaklar\u0131n\u0131 savundu\u011funu vehm etmektedirler. Ancak \u0130bn Teymiye\u2019 nin bu ifadelerinin hemen sonras\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu paragraf\u0131na misal olarak \u0130mam Ahmed\u2019e bir k\u0131s\u0131m h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n bir mushafa bin dinar verdiklerini haber verdiklerinde \u2013kendi mezhebi mushaf\u0131 s\u00fcslemenin mekruh olmas\u0131na ra\u011fmen-\u201c B\u0131rak onlar\u0131! Bu onlar\u0131n u\u011fruna alt\u0131n harcad\u0131klar\u0131 \u015feylerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r\u201d demi\u015ftir.[29]<\/a><\/p>\n

\u0130bn Teymiye bu ifadelerinin birka\u00e7 sayfa \u00f6ncesinde yine mevlit konusundan bahseder ve \u015funlar\u0131 s\u00f6yler:<\/p>\n

\u201c\u0130nsanlar\u0131n \u0130sa u\u2019n\u0131n do\u011fumunda Hristiyanlara benzeme amac\u0131yla veya Nebi \ufdfa\u2019nin do\u011fumunda ona tazim ve muhabbet amac\u0131yla sonradan ihdas ettikleri \u015feyler de ayn\u0131d\u0131r. Allah onlar\u0131 (m\u00fcminleri) bu i\u00e7tihatlar\u0131 (h\u00fcsn-\u00fc niyetleri) na kar\u015f\u0131l\u0131k m\u00fck\u00e2fatland\u0131racakt\u0131r. Peygamber \ufdfa\u2019in do\u011fumunu bayram edinme \u015feklindeki bidatlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k de\u011fil. \u00dcstelik do\u011fumu konusunda insanlar farkl\u0131 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerdedir. \u015eayet bu i\u015f hay\u0131r olsayd\u0131 onlar\u0131 bunu yapmaktan her hangi bir engelleyici bulunmamas\u0131na ra\u011fmen ve bunu yapmalar\u0131 i\u00e7in etken mevcutken Selef bu i\u015fi yapmam\u0131\u015flard\u0131r. E\u011fer bu i\u015f mahza hay\u0131r veya tercih edilen bir \u015fey olsayd\u0131 selef bunu yapmaya bizden daha lay\u0131kt\u0131. Zira onlar Peygamber \ufdfa\u2019e muhabbet ve tazim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bizden daha \u015fedittirler. Ve hay\u0131r i\u015fleme \u00fczerine daha h\u0131rsl\u0131d\u0131rlar. Peygamber \ufdfa\u2019e muhabbet ancak ve ancak ona ittiba etmek, dinine uymak, z\u00e2hiren ve b\u00e2t\u0131nen s\u00fcnnetini ihya etmek, kendisiyle g\u00f6nderildi\u011fi \u015feriat\u0131 ne\u015fr etmek ve bu yolda kalp, el ve dille cihat etmekle olur. Bu metod Ensar ve muhacirin evvelki \u00f6nde gelenlerinin (es-sabik\u00fbne\u2019l-evvel\u00fbn) ve onlara ihsanla tabi olanlar\u0131n usul\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funun iyi niyetleri ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sevap alacaklar\u0131 \u00fcmit edilen i\u00e7tihatlar\u0131yla bu gibi bidatlere kar\u015f\u0131 haris olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. \u00d6te yandan ayn\u0131 bunlar\u0131n Peygamber \ufdfa\u2019in tavsiye etti\u011fi s\u00fcnnetleri i\u015fleme konusunda gev\u015fek olduklar\u0131na \u015fahit olursun. Bunlar t\u0131pk\u0131 mushaf\u0131 s\u00fcsleyip onu okumayan veya okuyup ona uymayan, mescidi s\u00fcsleyip onda namaz k\u0131lmayan veya az namaz k\u0131lan yahut da s\u00fcsl\u00fc seccadeler ve tespihler edinme pe\u015finde olan ki\u015filer gibidirler.<\/p>\n

Me\u015fru olmayan, riya ve kibirden h\u00e2li olmayan bu gibi zahiri s\u00fcsler ve me\u015fru i\u015f dururken ba\u015fka bir i\u015fle me\u015fgul olmak sahibinin halini ifsat edecek \u015feylerdir. T\u0131pk\u0131 hadiste varit oldu\u011fu gibi: [30]<\/a>\u00a0 \u201cHi\u00e7bir toplulu\u011fun ameli kesinlikle k\u00f6t\u00fc olmam\u0131\u015ft\u0131r ki illa onlar mescitlerini s\u00fcslemi\u015flerdir.\u201d [31]<\/a><\/p>\n

\u201cMecmu\u2019u\u2019l-fet\u00e2v\u00e2\u201d s\u0131n da da \u015f\u00f6yle demektedir: Mevlit gecesi olarak nitelenen Rebiulevvel ay\u0131n\u0131n baz\u0131 geceleri, Recep ay\u0131n\u0131n baz\u0131 geceleri, Zilhiccenin on sekizinci g\u00fcn\u00fc, Recep ay\u0131n\u0131n ilk cumas\u0131, bir k\u0131s\u0131m cahillerin \u201cebrar bayram\u0131\u201d dedikleri \u015eevval ay\u0131n\u0131n sekizinci g\u00fcn\u00fcn\u00fc mevsim edinmek (her y\u0131l kutlamak) ; bunlar selefin yapmad\u0131\u011f\u0131 ve ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 bidatlerdendir.[32]<\/a><\/p>\n

\u0130bn Teymiye\u2019nin buraya kadar aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ifadelerinden ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey \u015fudur: \u0130bn Teymiye, mevlit kutlamalar\u0131n\u0131 selefin yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek bir bidat olarak telakki etmektedir. Ancak bunu yapan ki\u015fileri her ne kadar kabukla u\u011fra\u015fmak, \u015fer-i \u015ferifin maksad\u0131n\u0131 anlayamamak, ehem dururken ba\u015fka \u015feylerle me\u015fgul olmakla su\u00e7luyorsa da onlar\u0131n iyi niyetleri ve bu i\u00e7tihatlar\u0131 sebebiyle sevaba nail olacaklar\u0131n\u0131 da g\u00f6z ard\u0131 etmemektedir. Verdi\u011fi misallerden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere o bu tarz uygulamalar\u0131 cahillerin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek ba\u015fka me\u015fru olmayan \u015feyler yapaca\u011f\u0131na b\u0131rak da b\u00f6yle \u015feyler yaps\u0131nlar anlay\u0131\u015f\u0131yla hareket etmektedir.<\/p>\n

B\u0130DAT OLDU\u011eUNU S\u00d6YLEYENLER\u0130N GEREK\u00c7ELER\u0130<\/strong><\/p>\n

\u0130bn Teymiye mukallidi olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilece\u011fimiz selefi kesimin eserlerini m\u00fctalaa etti\u011fimizde bu konuda \u0130bn Teymiye ile birebir ayn\u0131 kanaati payla\u015f\u0131p ayn\u0131 duru\u015fu sergilediklerini s\u00f6yleyebilmemiz ger\u00e7ekten g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130bn Teymiye mevlide bidat demesine ra\u011fmen bunu yapan kimselerin h\u00fcsn-\u00fc niyetlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc sevaba nail olmalar\u0131n\u0131n muhtemelli\u011finden de bahsetmektedir en az\u0131ndan. Ancak muas\u0131r selefiye ne b\u00f6yle bir h\u00fcsn-\u00fc niyetten bahsedebilmekte ne de b\u00f6yle bir ihtimalden. Onlar bu i\u015fi yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 veya h\u00fckmetmeleri muhalmi\u015f seviyesindeki bir keskinlikle reddetmekte ve kutlayanlar\u0131n vebale dahi girebileceklerini iddia etmektedirler.<\/p>\n

Mevlidi bidat kabul edenlerin gerek\u00e7elerinin bir k\u0131sm\u0131 \u0130bn Teymiye\u2019yle ayniyet arz etmektedir. \u015eimdi s\u0131ras\u0131yla onlar\u0131n gerek\u00e7elerini sayal\u0131m ve sonras\u0131nda mezk\u00fbr gerek\u00e7elerin cevaplar\u0131na ge\u00e7elim.<\/p>\n

    \n
  1. Kitapta ve s\u00fcnnette mevcut de\u011fil<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Mevlit kutlamalar\u0131n\u0131n ne kitapta ne de s\u00fcnnette her hangi bir yeri yoktur. Ayn\u0131 zamanda bunu seleften kimse de yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Onlar dinde \u00f6nderlerimiz ve mutekaddim\u00een\u2019in rivayetleriyle amel eden kimselerdir. Bu i\u015f sonraki bir tak\u0131m \u00e7\u0131karc\u0131lar\u0131n ortaya att\u0131\u011f\u0131 bir bidatt\u0131r. Bidat olmas\u0131n\u0131n delili \u015fudur: Biz bu i\u015fin h\u00fckm\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmek istedi\u011fimizde \u00f6n\u00fcm\u00fcze bir tak\u0131m ihtimaller \u00e7\u0131kacakt\u0131r: \u00d6yleyse bu i\u015f ya vacip, ya mendup, ya mubah, ya mekruh ya da haramd\u0131r.<\/p>\n

    Bu i\u015f icmaen ne vacip ne de menduptur. \u00c7\u00fcnk\u00fc mendup demek \u015feriat\u0131n, terkine y\u00f6nelik her hangi bir zem y\u00f6neltmedi\u011fi fiildir. Bu i\u015f ise \u015feriat\u0131n m\u00fcsaade etmedi\u011fi ne sahabenin ne de tabiinin yapmad\u0131\u011f\u0131 bir i\u015ftir. M\u00fcbah olmas\u0131 da ihtimal d\u00e2hilinde de\u011fildir. Zira dinde bidat \u00e7\u0131kartmak hi\u00e7bir zaman mubah olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

    Geriye kalan ihtimallere g\u00f6re bu i\u015f olsa olsa ya mekruh ya da haram olacakt\u0131r. \u015eu durumda e\u011fer bir ki\u015fi bu kutlamay\u0131 kendi paras\u0131ndan deruhte ederek yapacak olursa ve kutlamada da caiz olmayan bir i\u015f yapmad\u0131ysa bu bidat ve mekruh olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir \u015feyi m\u00fctekaddimlerden kimse yapmam\u0131\u015ft\u0131r. H\u00e2lbuki onlar bu \u00fcmmetin fakihleridirler.<\/p>\n

    \u015eayet bu ki\u015fi b\u00f6yle bir merasimi ger\u00e7ekle\u015ftirme amac\u0131yla yetki sahibi kimselerden para toplayarak veya insanlardan g\u00f6n\u00fclleri raz\u0131 olmaks\u0131z\u0131n bu i\u015f i\u00e7in para alarak bunu yapacak olursa bu durumda haram olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca merasim esnas\u0131nda caiz olmayan bir tak\u0131m \u00e7alg\u0131 aletlerinin kullan\u0131lmas\u0131, kad\u0131n erkek kar\u0131\u015f\u0131k oturulmas\u0131 \u015feklinde mahremiyetin ihlal edilmesi, kad\u0131nlar\u0131n kendi aralar\u0131nda topland\u0131klar\u0131 esnada seslerini y\u00fckseltmeleri gibi durumlarda yine haram h\u00fckm\u00fcn\u00fc alacakt\u0131r.[33]<\/a><\/p>\n

      \n
    1. Adil bir insan\u0131n bunu ihdas etmesi bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirmez <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

      Suy\u00fbt\u00ee yazd\u0131\u011f\u0131 risalede Fakih\u00e2n\u00ee\u2019den nakletti\u011fimiz gerek\u00e7elere cevap vermeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f fakat kayda de\u011fer bir \u015fey ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131r. O bu i\u015fi adil bir devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n g\u00fczel bir niyetle ortaya atmas\u0131, \u0130bn Dihye\u2019 nin bu i\u015ften raz\u0131 olup hakk\u0131nda eser telif etmesinden hareketle bu i\u015fin me\u015fru oldu\u011funu ispatlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00e2lbuki bunlar\u0131n hi\u00e7birisi h\u00fcccet de\u011fildir. Zira bir insan\u0131n adil olmas\u0131 masum olmas\u0131n\u0131 gerektirmez. Dinde bidat ihdas etmek kim olursa olsun caiz de\u011fildir. Biz bidatten nehy eden onca hadisi Ebu Said G\u00f6kb\u00f6rinin ameline kurban edemeyiz.<\/p>\n

      \u0130bn Dihye\u2019ye gelince; \u0130bn Kesir\u2019in tarihinde oldu\u011fu gibi ulema onu ak\u015fam namaz\u0131n\u0131n k\u0131salt\u0131lmas\u0131 hususunda hadis uydurmakla itham etmi\u015flerdir.[34]<\/a><\/p>\n

        \n
      1. \u0130bn Kesir\u2019in ifadeleri<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

        Mevlid merasimlerinin mutlak anlamda bidat oldu\u011funu iddia edenlerin ortaya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir di\u011fer gerek\u00e7e de \u0130bn Kesir\u2019in \u201cel-Bidaye ve\u2019n-nih\u00e2ye\u201dsinde (XI\/172) yer verdi\u011fi s\u00f6ylenilen ifadeleridir. Bu iddiaya g\u00f6re \u0130bn Kesir Abdullah b. Meymun\u2019a mensup olan Fat\u0131m\u00ee devletinin ve sene 350 ile 567 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda M\u0131s\u0131r\u2019a h\u00fckmetmi\u015f olanlar\u0131n bir \u00e7ok g\u00fcnlerde merasim yapma bidati \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 ve bunlardan birinin de Mevlit kutlamas\u0131 oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir.[35]<\/a><\/p>\n

        Bu referansa g\u00f6re \u0130bn Kesir de mevlidi bidat saymakta ve Fat\u0131m\u00ee devletini bu tarz kutlamalar\u0131 ihdas etti\u011fi i\u00e7in zemmetmektedir.<\/p>\n

        Mevlit kutlamalar\u0131n\u0131n bidat oldu\u011funu s\u00f6yleyenlerin gerek\u00e7elerine b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f yapacak olursak bu s\u00f6ylediklerimizin d\u0131\u015f\u0131nda kayda de\u011fer \u00e7ok fazla bir \u015fey s\u00f6ylemediklerini g\u00f6rm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131z. Evet, belki onlar bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki bir tak\u0131m delillerle de istidlal etmektedirler. Fakat genel anlamda di\u011fer delilleri de sonu\u00e7 itibar\u0131yla bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131zla ayn\u0131 noktada kesi\u015fiyor. Yani onlar her hal\u00fckarda mevzuyu Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in d\u00f6neminde olmamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla mevlidin bidat oldu\u011fu neticesine ta\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

        \u00d6yleyse bu noktada verilecek olan cevap da mevlidin mezmum kategorisinde bir bidat olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlama keyfiyetinde olmal\u0131d\u0131r. \u00d6yleyse mevzuyu \u00e7ok daha fazla uzatmadan bu gerek\u00e7elerin cevaplar\u0131na ge\u00e7elim.<\/p>\n

         <\/p>\n

        B\u0130DAT OLMADI\u011eINI SAVUNANLARIN GEREK\u00c7ELER\u0130<\/strong><\/p>\n

        Mevlid kutlamalar\u0131n\u0131n bidat olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit edebilmemiz i\u00e7in \u00f6ncelikle bidatin ne oldu\u011funu belirlemekte fayda var. Bu uygulamalar\u0131n bidat oldu\u011funu s\u00f6yleyenler genellikle bunun Hz. Peygamber \ufdfa d\u00f6neminde mevcut olmamas\u0131 \u00fczerinden hareket ediyorlar. \u015eu halde bu noktada sormam\u0131z gereken soru \u015fudur: Allah Resul\u00fc \ufdfa d\u00f6neminde olmayan her \u015fey bidat midir?<\/p>\n

        Bu soruya cevap verebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle bidatin tarifini g\u00f6relim: Bidat l\u00fcgavi ve \u015fer\u2019i olmak \u00fczere iki k\u0131s\u0131mda incelenir. Bu anlamda Hz. Peygamber \ufdfa d\u00f6neminde olmay\u0131p sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan her \u015feye bidat denir. Bunun her hangi bir istisnas\u0131 yoktur. Yani o d\u00f6nemde olmay\u0131p sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan hay\u0131r veya \u015fer anlam\u0131nda ne varsa l\u00fcgav\u00ee bidat olarak de\u011ferlendirilmelidir. [36]<\/a><\/p>\n

          \n
        1. Gerek \u0130bn Teymiye\u2019nin ve gerekse de onunla ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri payla\u015fanlar\u0131n mevlit kutlamalar\u0131n\u0131n bidat oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne delil olarak \u00f6ne s\u00fcrd\u00fckleri bu kutlamalar\u0131n asr-\u0131 saadette olmamas\u0131 \u015feklindeki gerek\u00e7e tutarl\u0131 de\u011fildir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn temel olarak dayand\u0131\u011f\u0131 iki temel vard\u0131r. Birincisi Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in \u201cHer bidat dalalettir\u201d[37]<\/a> \u015feklindeki umumi ifadesidir. \u0130kincisi de ba\u015fta Hz. Peygamber \ufdfa\u2019in ve sahebenin bu ameli terk etmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Peki, bu fiilin mezmum bir bidat olarak nitelendirilebilmesi i\u00e7in ger\u00e7ekten yeterlimi dir?<\/li>\n<\/ol>\n

          Allah Resul\u00fc \ufdfa\u2019 n\u00fcn konuya delil olarak getirilen \u201cHer bidat dalalettir\u201d \u015feklindeki hadisinin yan\u0131nda ayn\u0131 zamanda \u201cHer kim dinde g\u00fczel bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7arsa, a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131n ve onunla amel edenlerin sevab\u0131na nail olur\u201d[38]<\/a> \u015feklinde de bir hadisi vard\u0131r. Bu hadis \u00fczerinden hareket etti\u011fimizde yukar\u0131da umum olarak getirilen hadisin tahsis edilmesi gerekti\u011fi sonucu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc birinci hadiste her bidatin dalalet oldu\u011funu ifade buyuran Allah Resul\u00fc \ufdfa\u2019n\u00fcn \u00a0yine bizatihi kendisi ikinci hadiste \u0130slam\u2019da g\u00fczel bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7man\u0131n sevaba nail olmaya vesile olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir. Demek ki Resul\u00fcllah \ufdfa\u2019\u0131n dalalet oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fi bidatle kast\u0131 kendi devrinden sonra \u00e7\u0131kan her fiil yani l\u00fcgav\u00ee bidat de\u011fildir.<\/p>\n

          Ayr\u0131ca bu s\u00f6z\u00fc buyuran Hz.Peygamber \ufdfa kendi d\u00f6neminde baz\u0131 sahabilerin kendi uygulamalar\u0131n\u0131 takrir etmi\u015f ve bidat kapsam\u0131na sokmam\u0131\u015ft\u0131r. Misal olarak \u015funlar\u0131n zikredilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n