{"id":126,"date":"2019-12-28T14:22:02","date_gmt":"2019-12-28T14:22:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.omerfarukkorkmaz.com.tr\/?p=126"},"modified":"2024-07-18T15:02:29","modified_gmt":"2024-07-18T15:02:29","slug":"firkalari-ve-inanc-esaslari-ile-sia-mezhebi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/omerfarukkorkmaz.com.tr\/tr\/firkalari-ve-inanc-esaslari-ile-sia-mezhebi\/","title":{"rendered":"F\u0131rkalar\u0131 Ve \u0130nan\u00e7 Esaslar\u0131 \u0130le \u015eia Mezhebi"},"content":{"rendered":"

\u201c\u015eia\u201d kelimesi l\u00fcgavi anlam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ele al\u0131nacak olursa \u201cbir kimsenin yard\u0131mc\u0131lar\u0131, ve ona tabi olanlar\u201d \u015feklinde manaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.[1]<\/a> Ayn\u0131 f\u0131rkan\u0131n bir di\u011fer ismi olarak bilinen \u201cRafidi\u201d yahud \u201cRavaf\u0131da\u201d kelimesi ise k\u00f6k\u00fc bak\u0131m\u0131ndan \u201cterk etme\u201d manas\u0131ndaki\u00a0\u00a0 \u201cRafd\u201d k\u00f6k\u00fcnden gelmesi hasebiyle \u201cTerk edenler\u201d \u201cayr\u0131lanlar\u201d manas\u0131ndad\u0131r. Komutan\u0131n\u0131 terk eden her bir ordu ya Ravaf\u0131d denilmektedir.[2]<\/a>\u00a0 Daha sonra bu kelimeler Ulema aras\u0131nda l\u00fcgat anlamlar\u0131 ile de ba\u011flant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mesela, Tabi olma manas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan \u201c\u015eia\u201d kelimesi Hz. Ali\u2019ye (Rad\u0131yallahu Anhu) ve ehl-i beytine tabi olan, onlar\u0131 dost edinen \u0648\u0623\u0647\u0644 \u0628\u064a\u062a\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0627 \u064a\u062a\u0648\u0644\u0649 \u00a0bu f\u0131rkan\u0131n bir ismi olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.[3]<\/a> Yani fakihler, m\u00fctekaddim ve m\u00fcteahhir kelamc\u0131lar bu ismi, \u00e2mdan hassa nakl yoluyla Hz. Ali\u2019yi di\u011fer hulefa\u2019ya tercih eden , Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) den sonra a\u00e7\u0131k veya gizli nas ile hak imam odur diyen ve \u201c\u0130mamet ve hilafet Hz Aliden ve onun evlad\u0131ndan \u00e7\u0131kmaz. \u00c7\u0131karsa bu di\u011ferleri taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir zul\u00fcm yahud bunlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir takiyye ile \u00e7\u0131kar diyen g\u00fcruh hakk\u0131nda kullanm\u0131\u015flard\u0131r.[4]<\/a>\u201cTerk etme\u201d manas\u0131ndaki \u201cRafd\u201d kelimesinden gelen \u201cRaf\u0131di\u201d lerin bu \u015fekilde isimlendirilmesinin sebebi ise; Daha \u00fcst\u00fcn\u00fc var iken ondan daha alt seviyedekinin imam olabilece\u011fini savunan Zeyd bin Ali\u2019ye itaat etmeleri[5]<\/a> ve bu sebeble Hz. Ali\u2019nin imametinin zaruri oldu\u011funu s\u00f6yleyenleri terk etmeleri olarak belirtilmektedir.<\/p>\n

\u015eia mezhebini di\u011fer sap\u0131k f\u0131rkalardan ayr\u0131 k\u0131lacak g\u00f6ze \u00e7arpan en belirgin \u00f6zelli\u011fi, s\u0131rf kendi akidesini savunma ve do\u011fru \u00e7\u0131karma ad\u0131na Kur\u2019an ayetlerine yapt\u0131\u011f\u0131 tutars\u0131z tefsir ve teviller ile Resul-i Ekrem (Sallallahu aleyhi ve Selem)\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 as\u0131ls\u0131z isnadlard\u0131r. \u015eiilerin bu konudaki cesaretlerini birka\u00e7 \u00f6rnek \u00e7er\u00e7evesinde m\u00fc\u015fahhasla\u015ft\u0131rmak gerekirse Rahman s\u00fcresinde bulunan \u201c\u0645\u064e\u0631\u064e\u062c\u064e \u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u062d\u0652\u0631\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650 \u064a\u064e\u0644\u0652\u062a\u064e\u0642\u0650\u064a\u0627\u0646\u0650\u201d \u00a0\u201c\u0130ki denizi birbirine kavu\u015fmak \u00fczere sal\u0131vermi\u015ftir\u201d <\/em>ayet-i kerimesinde ki iki denizden birinin Hz. Ali di\u011ferinin Hz Fat\u0131ma oldu\u011funu s\u00f6ylemeleri[6]<\/a> , ve Resulullah Aleyhissalat\u00fc vesselam\u2019a \u201cAli Be\u015ferin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r bunu ink\u00e2r eden k\u00e2fir olmu\u015ftur\u201d, \u201cAli bedenime nisbetle ba\u015f\u0131m menzilesindedir\u201d, Takiyyesi olmayan\u0131n iman\u0131 da yoktur\u201d[7]<\/strong><\/a> <\/em>\u015feklinde ki rivayetleri isnad etmeleri zikredilebilir.<\/p>\n

Sath\u00ee bir bak\u0131\u015fla dahi Mezhebin tamam\u0131n\u0131n incelenmesi neticesinde g\u00f6r\u00fclecektir ki; \u015eia mezhebi her a\u00e7\u0131dan Hz. Ali\u2019nin imametini esas alm\u0131\u015f, tabir-i di\u011ferle imamet konusu \u00fczerine tesis edilmi\u015f bir siyasi mezhebtir. Ele ald\u0131klar\u0131 konular\u0131n hemen tamam\u0131n\u0131 imamet ile ba\u011fda\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan ve bu u\u011furda yapmad\u0131\u011f\u0131 zorlama te\u2019vil kalmayan, bundan da \u00f6te Kur\u2019an\u2019a dahi imamet bahsi ile ilgili ayetler derc edecek kadar yozla\u015fan bu mezheb, Allah ve Resul\u2019\u00fcne nas\u0131l iftira edilebilece\u011finin ve taassub mefhumunun bir insan\u0131 nerelere s\u00fcr\u00fckleyebilece\u011finin ibretlik bir g\u00f6stergesidir. \u00d6yle ki \u015eiiler, Hz. Ali\u2019nin imametini ink\u00e2r ile beraber Peygamberin n\u00fcb\u00fcvvetini ikrar\u0131n bir faide sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015flar ve bu konuda baz\u0131 rivayetleri Hz. Aliye nisbet etmi\u015flerdir.[8]<\/a> Bir de \u0130mamlar\u0131n Enbiya gibi k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcnahlardan masum olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeleri onlar\u0131n m\u00fc\u015fterek bir kelimesi kabilinden burada zikredilebilir.[9]<\/a> \u00a0<\/em><\/p>\n

Mezhebi inceleyen kaynaklar, mezhebin kendi i\u00e7inde de ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 f\u0131rkalar bahsinde farkl\u0131l\u0131k arz etse de biz bu alandaki \u015f\u00f6hreti bak\u0131m\u0131ndan \u015eehrist\u00e2n\u00ee\u2019nin izledi\u011fi yolu takip edece\u011fiz. O, bu mezhebe ait ba\u015fl\u0131ca be\u015f[10]<\/a> f\u0131rka bulundu\u011funu zikretmektedir.<\/p>\n

    \n
  1. Keys\u00e2niyye: <\/strong><\/span>Hz Ali (Rad\u0131yallahu Anh)\u2019\u00een azadl\u0131 k\u00f6lesi Keysan\u2019a nisbet edilmektedirler. Keysan\u2019\u0131n Muhammed \u0130bnu Hanefiyye\u2019nin talebesi oldu\u011fu da s\u00f6ylenmektedir. Bu f\u0131rkan\u0131n m\u00fcntesibleri Keysan\u2019\u0131 derecesinden fazla y\u00fckselterek b\u00fct\u00fcn ilimleri ihata etti\u011fi gibi bir tak\u0131m itikadlara sahiptirler. [11]<\/a> Keysan\u2019\u0131n as\u0131l ad\u0131 \u201cMuhtar \u0130bnu Ebi Ubeyd\u201d olup bu zat n\u00fcb\u00fcvvet iddias\u0131nda bulunmu\u015ftur.[12]<\/a>\u00a0 Keysaniye f\u0131rkas\u0131n\u0131n da kendi i\u00e7erisinde \u201cMuhtariyye\u201d, \u201cHa\u015fimiyye\u201d, \u201cBeyaniyye\u201d, \u201c Rizamiyye\u201d gibi f\u0131rkalar varsa da mezhebin g\u00f6r\u00fc\u015flerinin bu g\u00fcn mevcudiyeti olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fczerinde durulmas\u0131nda bir faide yoktur.<\/li>\n
  2. Zeydiyye:<\/strong><\/span> Ali (Rad\u0131yallahu Anh)\u2019\u0131n torunlar\u0131ndan olan \u201cZeyd bin Ali\u201d ye tabi olanlar\u0131n ismidir. Bu f\u0131rka, imameti Fat\u0131ma (Rad\u0131yallahu anh)\u2019\u0131n evlad\u0131na hasretmi\u015f, bu soydan gelmeyenin imametinin caiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015flard\u0131r. Bu \u015fartlar\u0131 haiz iki ki\u015finin beraberce imam olabileceklerine cevaz vermi\u015fler ve bu durumda her ikisine de itaat\u0131n vacib oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015flerdir. Zeyd \u0130bnu Ali, kendisine aid b\u00f6yle bir mezheb olunca Usul ve Furu\u2019a dair bir tak\u0131m ilimleri tedarik etmek i\u00e7in ilim taleb etmek istemi\u015f ve usul ilmini Mutezilenin reislerinden Vas\u0131l \u0130bnu Ata \u2018dan okumu\u015ftur. Fakat Vas\u0131l \u0130bn Ata, Zeyd\u2019in ceddi olan Hz. Ali (Rad\u0131yallahu Anh)ile Ashab\u0131 Cemel ve Ehl-i \u015eam aras\u0131nda cari olan sava\u015flarda tamamen hakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve her iki f\u0131rkan\u0131n her hangi bir belirginlik olmaks\u0131z\u0131n hata \u00fczerine oldu\u011funa inanmas\u0131 sebebiyle onu terk etmi\u015ftir. Vas\u0131l \u0130bn Ata n\u0131n b\u00f6yle bir itikada sahib olmas\u0131 ve Zeyd\u2019in de ondan okumas\u0131 sebebiyle karde\u015fi \u201cBakir Muhammed\u201d ile aralar\u0131nda m\u00fcnazaralar\u0131 olmu\u015ftur. Baz\u0131 kaynaklar da Zeydiyye f\u0131rkas\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda \u201cZeyd ibn\u00fc Ali\u2019ye nisbet edilen bu akidenin kendisine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendisinin bir y\u00fcce imam oldu\u011funu kaydetmektedir.[13]<\/a><\/li>\n
  3. \u0130mamiyye:<\/strong><\/span> Bunlar a\u00e7\u0131k naslarla beraber Hz Ali (Rad\u0131yallahu Anh)\u2019in imam oldu\u011funu savunmaktad\u0131rlar. Bunlara g\u00f6re dinde imam tayin etmekten daha m\u00fchim bir i\u015f yoktur. \u0130mamet, Efendimiz Aleyhissalat\u00fc vesselam\u2019\u0131n a\u00e7\u0131k beyan\u0131yla Hz.Ali\u2019ye tahsis edilmi\u015f ondan sonra s\u0131ras\u0131yla o\u011flu Hasan(Rad\u0131yallahu Anh), H\u00fcseyin (Rad\u0131yallahu Anh), Ali Zeynel Abidin, Muhammed Bak\u0131r, ondanda Cafer-i Sad\u0131k\u2019a kalm\u0131\u015ft\u0131r demektedirler. Cafer-i Sad\u0131ktan sonra \u0130mamiyye f\u0131rkas\u0131 ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r ki bunlar \u0130mametin Cafer-i Sad\u0131ktan sonra \u0130smail\u2019e naklolundu\u011funu iddia eden \u201c\u0130smailiyye\u201d f\u0131rkas\u0131yla, Hilafet hakk\u0131n\u0131n Cafer-i Sad\u0131k hazretlerinin o\u011flu Musa el- K\u00e2z\u0131m\u2019a aid oldu\u011funu savunan \u201c\u0130snaa\u015feriyye\u201d f\u0131rkalar\u0131d\u0131r. \u0130snaa\u015feriyye\u2019 ye g\u00f6re imamet ahir zamanda gaib imam\u0131n gelmesi ile son bulacakt\u0131r.<\/li>\n
  4. \u011ealiyye : <\/strong><\/span>Bunlar imamlar\u0131 halifelik hududundan \u00e7\u0131kar\u0131p ilahl\u0131k seviyesine \u00e7\u0131karanlard\u0131r. Bazen halifeyi ilah\u2019a benzetmi\u015fler, bazen de ilah\u2019\u0131 mahl\u00fbkata benzetmi\u015flerdir. Bunlar\u0131n \u015f\u00fcbhe ve bat\u0131llar\u0131 d\u00f6rt akide ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda toplanmaktad\u0131r ki bunlar \u201cTe\u015fbih\u201d, \u201cBeda\u201d, \u201cRic\u2019at\u201d, \u201cTenasuh\u201d dur. Bu f\u0131rkan\u0131n her b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar taraf\u0131nca bir ismi bulunmaktad\u0131r.[14]<\/a> \u011ealiyye\u2019nin, ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 on sekiz f\u0131rka aras\u0131nda\u00a0 birinci ve en me\u015fhur f\u0131rkas\u0131 Abdullah \u0130bn Sebe\u2019ye mensub olan \u201cSebeiyye\u201d f\u0131rkas\u0131d\u0131r. Abdullah \u0130bn Sebe\u2019, halk\u0131 Hz. Osman zaman\u0131nda halifeye itaattan \u00e7\u0131kmaya davet ve te\u015fvik etmi\u015f Yahudi as\u0131ll\u0131 birisi idi. Bir g\u00fcn Hz. Ali\u2019ye hitaben (h\u00e2\u015f\u00e2) \u201c Sen hak olan ilahs\u0131n!\u201d dedi.[15]<\/a> Musa\u2019n\u0131n vasiyeti olan Yu\u015fa\u2019 (Aleyhisselam) hakk\u0131nda da ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6ylemi\u015fti. \u0130mamet meselesini ilk \u00f6nce g\u00fcndeme getiren budur. \u015eia\u2019n\u0131n \u011ealiyye f\u0131rkas\u0131 bu heriften \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar Hz. Ali\u2019nin vefat etmedi\u011fini, \u0130bn\u00fc M\u00fclcem\u2019in onu \u015fehit etmedi\u011fini savunup \u0130bn\u00fc M\u00fclcem\u2019in \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015finin Hz. Ali suretinde bir \u015feytan oldu\u011funu savunmaktad\u0131rlar. Bunlara g\u00f6re Hz. Ali el\u2019an bulutlardad\u0131r, g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc onun avaz\u0131, \u015fim\u015fek ise kam\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Bu mezhebin tabileri g\u00f6k g\u00fcrledi\u011finde \u201cAleykesselam ya Emire\u2019l M\u00fc\u2019min\u00een\u201d \/ Ey M\u00fc\u2019minlerin halifesi! Selam senin \u00fczerine olsun\u201d derlermi\u015f. [16]<\/a><\/li>\n
  5. \u0130smailiyye:<\/strong><\/span> Geride de i\u015fledi\u011fimiz \u00fczere Cafer-i Sad\u0131ktan sonra b\u00fcy\u00fck o\u011flu \u0130smail \u0130bn Ca\u2019fer\u2019e hilafetin verildi\u011fini savunanlar bu g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle hilafetin Musa el- K\u00e2z\u0131m\u2019a verildi\u011fini savunanlardan ayr\u0131l\u0131p \u201c\u0130smailiyye\u201d diye adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130nand\u0131klar\u0131 baz\u0131 itikadlar cihetiyle farkl\u0131 isimlerle de an\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Mesela; Kur\u2019an nasslar\u0131n\u0131n zahir ve bat\u0131n\u0131 vard\u0131r, maksud olan Bat\u0131n\u00ee manalard\u0131r\u201d \u015feklindeki inan\u00e7lar\u0131 sebebiyle \u201cBat\u0131n\u0131yye\u201d, Haram olan \u015feyleri helal kabul ettikleri i\u00e7in \u201cHaramiyye\u201d ad\u0131n\u0131 almalar\u0131 gibi\u2026<\/li>\n<\/ol>\n

    Buraya kadar olan b\u00f6l\u00fcmde \u015eia mezhebinin ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 f\u0131rkalar ve bu f\u0131rkalar\u0131n kendine has g\u00f6r\u00fc\u015f ve itikadlar\u0131n\u0131 muhtasar da olsa aktarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bundan sonra ise mezhebin genel anlamda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir tak\u0131m inan\u00e7 esaslar\u0131 \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z.<\/p>\n

    \u0130mamet Meselesi:<\/strong><\/span><\/p>\n

    \u0130mamet meselesi \u015eia mezhebinde dinin erk\u00e2n\u0131ndan say\u0131lacak kadar \u00f6nemli bir dereceyi haizdir. Ta ki \u015eiiler imameti ink\u00e2r eden kimsenin k\u00e2fir olaca\u011f\u0131 ve bu sebeple ebedi cehennemde kalaca\u011f\u0131n\u0131 kail olmu\u015flard\u0131r. Bu konuyu misallendirmek gerekirse; K\u00fcleyni\u2019nin Ebu Cafer\u2019den rivayet etti\u011fi \u201c \u0130slam be\u015f \u015fey \u00fczerine bina edilmi\u015ftir: (Bunlar): Namaz, Zek\u00e2t, oru\u00e7, hacc, Vel\u00e2yet dir\u201d \u015feklinde ki rivayeti zikredebiliriz.[17]<\/a> G\u00f6r\u00fclmektedir ki \u015eiiler imameti \u0130slam dininin bir zarureti olarak kabul etmekte ve Namaz, Oru\u00e7, hacc, zek\u00e2t ve oru\u00e7 gibi dinin r\u00fck\u00fcnleri mesabesinde de\u011ferlendirmektedirler. Ve hatta imameti bu r\u00fck\u00fcnler i\u00e7erisinde en \u00fcst\u00fcn\u00fc olarak telakki etmektedirler.[18]<\/a> Onlara g\u00f6re \u201cEfendimiz Aleyhissalat\u00fc vesselam On iki imam\u0131n imametini bizatihi sarih bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc imamet, n\u00fcb\u00fcvvet gibi oldu\u011fundan nassla belli olmal\u0131d\u0131r\u201d. \u015eiilerin hemen tamam\u0131n\u0131n ortak d\u00fc\u015f\u00fcncesi olarak zikredebilece\u011fimiz bu inan\u00e7, on ikinci imam (Gaib imam- Beklenen Mehdi)\u2019a gelince baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131na maruz kalmaktad\u0131r. Yani onlar Onbir imam\u0131n ilki Hz. Ali (Rad\u0131yallahu Anh), on birincisi ise El Hasenu\u2019l Asker\u00ee\u2019 dir\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde ittifak halinde olup on ikinci imam hususunda ihtilaf halindedirler. Bu ihtilaf, baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re \u015fahs\u0131n kim oldu\u011fu \u015feklinde olup, di\u011ferlerine g\u00f6re ise b\u00f6yle bir imam olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir.<\/p>\n

    \u0130mamet meselesi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bu konuyla birebir ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nabilecek bir di\u011fer bahis de \u0130smetu\u2019l Eimme\/ \u0130mamlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan masum olmalar\u0131 bahsidir. Bu konuda Ali el Bahr\u00e2n\u00ee \u015f\u00f6yle demektedir: \u201c\u0130smet (s\u0131fat\u0131) imamda aranan bir \u015fartt\u0131r. Bizler imametin bunlar i\u00e7in a\u00e7\u0131k nass ile sabit oldu\u011funu isbat edince imamlar\u0131n ma\u2019sum olmalar\u0131 laz\u0131m geldi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ma\u2019sum olmayan imam yoktur.\u201d\u00a0 Muhsin Hasan ez Zeyn ise \u015f\u00f6yle diyor: \u201c \u015eia\u2019ya g\u00f6re imamet ancak nass ve ta\u2019yin ile olur.\u00a0 Tayin edilen ki\u015finin de Nebi gibi ma\u2019sum olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.[19]<\/a>\u00a0 Bu inanc\u0131n \u015eia mezhebinde ne\u015fet etmesinin sebebi olarak Abdullah \u0130bn Sebe zikredilmekte ve onun bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ilk olarak Hz Ali (Rad\u0131yallahu Anh) hakk\u0131nda ortaya att\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenmektedir. Asl\u0131nda \u201cMasum imam\u201d inanc\u0131 Yahudili\u011fin temelini te\u015fkil etti\u011fi bir inan\u00e7t\u0131r.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc Yahud\u00eeler Nebilerin masum olduklar\u0131na inanmaz ve hatta en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131 dahi onlara nisbet etme c\u00fcretini(!) g\u00f6sterebilmi\u015flerdir. Onlara ait \u201cAhd-i Kadim \/Eski Ahid \u2018e bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda buna misal bulunabilecektir.<\/p>\n

    Zikredilenlerden ba\u015fka bu konuyla alakal\u0131 \u015eiilerin imamet inan\u00e7lar\u0131 ile ilgili \u201c\u0130mameti ink\u00e2r edenleri tekfir etmeleri\u201d, \u201cimamlar\u0131n ilimlerinin vahy yoluyla ald\u0131\u011f\u0131na inanmalar\u0131\u201d, \u201cOn iki imam\u0131 b\u00fct\u00fcn peygamberlere ve melaikeye tafdil etmeleri\u201d, \u201cPeygamberin risaletinin ancak imamlar\u0131n \u00f6\u011fretilmesi ile tamam olaca\u011f\u0131n\u0131 kail olmalar\u0131\u201d, \u201c\u0130mamlar\u0131n s\u00f6zlerinin Peygamberin s\u00f6z\u00fc gibi oldu\u011funu s\u00f6ylemeleri\u201d,\u201d Hz Ali\u2019ye Peygamber Aleyhisselam\u2019a y\u00fcklemedikleri bir tak\u0131m fedaili y\u00fcklemeleri\u201d, \u201cHz. Ali\u2019yi (h\u00e2\u015f\u00e2) ilah mertebesine \u00e7\u0131karmalar\u0131\u201d zikredilebilir.<\/p>\n

    Humeyni\u2019nin densizli\u011fi:<\/strong><\/span><\/p>\n

    Bu isimle alakal\u0131 \u00f6zel bir ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda bir meseleyi ele al\u0131\u015f\u0131m\u0131z tabii ki h\u00e2l\u00ee de\u011fildir. Zira bu isim, sahte bir ihtilal ad\u0131 alt\u0131nda milyonlarca gafil ve \u015fuursuz bir\u00e7ok m\u00fcsl\u00fcman\u0131 kendisine hayran etmi\u015f ve hatta g\u00f6z\u00fc kara birer \u00e2\u015fufte yapm\u0131\u015ft\u0131r. Evet, gerek iyi niyetle ve gerek k\u00f6t\u00fc niyetle bir\u00e7ok M\u00fc\u2019min, Allah ve Resul\u00fc hakk\u0131nda geli\u015fi g\u00fczel konu\u015fmay\u0131 kendine \u015fiar edinmi\u015f, Hulefa-i Selase gibi se\u00e7kin Ashaba sayg\u0131s\u0131z laflar etmeyi m\u00e2 l\u00e2 budde minh\u2019i kabul etmi\u015f bu densizi bir dahi kabul etmi\u015f ve e\u015fine zor rastlan\u0131r bir kahraman addetmi\u015ftir.[20]<\/a>\u00a0 H\u00e2lbuki \u015fimdi baz\u0131 misaller \u00fczerinden g\u00f6rece\u011fimiz \u00fczere i\u015fin hakikati zannedilenin tamamen hilaf\u0131nad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Humeyn\u00ee, Allah Resul\u00fc Aleyhisselam\u2019\u0131n Hz Ali\u2019nin hilafetini tebli\u011f edip bildirmek hususunda eksiklik yapt\u0131\u011f\u0131 sonucunu do\u011furan ahlak d\u0131\u015f\u0131 \u015fu ifadeleri kullanmaktad\u0131r: \u201c Hadislerin nakli ve bu delillerin tamam\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan Nebi\u2019nin imamet i\u015fine davet hususunda insanlardan korktu\u011fudur. Ge\u00e7mi\u015fte vaki olan tarihi haberlere bakan kimse bu korkmas\u0131nda hakl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6recektir.\u201d[21]<\/a> Humeyni\u2019ye g\u00f6re Efendimiz bu korkusu ve teredd\u00fcd\u00fcnde Allah Te\u00e2l\u00e2 kendisine \u201cEy Resul! Rabbinden sana indirileni tebli\u011f et![22]<\/a> \u015eeklinde ba\u015flayan \u0130l\u00e2h\u00ee haber kendisine indirilinceye kadar kalm\u0131\u015ft\u0131r. Zira Humeyni ve di\u011fer \u015eiilere g\u00f6re bu ayet-i kerimede \u201cRabbinden sana indirilen\u201d \u015feklindeki c\u00fcmle Hz. Ali (Rad\u0131yallahu Anh)\u2019in imametine i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

    Humeyn\u00ee, \u0130mamet meselesini tebli\u011f etmekten korkmas\u0131 ve bu hususta teredd\u00fcd etmesi gibi yukar\u0131da ge\u00e7en sa\u00e7ma sapan iddialarla da yetinmiyor ve daha da ileri giderek Resul-i Ekrem\u2019in kendisine vahy edilen \u015feyi tebli\u011f etmedi\u011fine i\u015faret eden \u015fu talihsiz s\u00f6zleri s\u00f6yl\u00fcyor \u201c A\u00e7\u0131kt\u0131r ki; Nebi \u0130mamet i\u015fini Allah\u2019\u0131n ona emretti\u011fi gibi ula\u015ft\u0131rsayd\u0131 Bu konuda bir tak\u0131m cehd-\u00fc gayret sarfetseydi \u0130slam beldelerinde b\u00fct\u00fcn bu ihtilaflar \u00e7eki\u015fmeler ve sava\u015flar ba\u015f g\u00f6stermez, Dinin us\u00fbl\u00fc ve furu\u2019u hususunda bu ihtilaflar ortaya \u00e7\u0131kmazd\u0131.\u201d[23]<\/a><\/p>\n

    Basiret sahibi her bir M\u00fc\u2019min i\u00e7in bu ibarelerde al\u0131nacak b\u00fcy\u00fck ibretlerin oldu\u011fu bedihi bir husustur. Hem Humeyn\u00ee\u2019nin \u015fu abuzambak ifadelerine ve hem de inan\u00e7 diye benimsenen \u015fu hezeyanlara \u0130mam-\u0131 Rabb\u00e2n\u00ee hazretlerinin Mektubat\u0131nda[24]<\/a>,\u201dRisaletu reddi\u2019r Ravaf\u0131d\u201d\u0131nda Ebu Nuaym el- \u0130sbehan\u00een\u00ee\u2019nin \u201cKitabu\u2019l- \u0130mame\u201d sinde, \u0130bn Hacer el- Heytem\u00ee\u2019nin \u201ces- Savaiku\u2019l Muhrika\u201d s\u0131, Yusuf en Nebh\u00e2n\u00ee\u2019nin \u201cel- Es\u00e2l\u00eebu\u2019l Bed\u00eea\u201d s\u0131 gibi eserlerde yeterli cevaplar bulunabilir. Biz burada yaz\u0131n\u0131n hacmini a\u015fmama gayesini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak nakil yapm\u0131yoruz.<\/p>\n

    \u00a0 Beklenen Mehdi akidesi:<\/strong><\/span><\/p>\n

    \u015eia mezhebinin bariz itikadlar\u0131ndan birisi de \u201cel- Mehdiyyu\u2019l Muntezar \/Beklenen Mehdi\u201d itikad\u0131d\u0131r. Bu tabir ad\u0131 alt\u0131nda kasdettikleri ki\u015fi ise \u201cMuhammed bin Hasen el-Asker\u00ee\u201d dir. \u015eiilerin \u201cel- Kaim\u201d yahud \u201cel- H\u00fccce\u201d diye tabir ettikleri bu \u015fah\u0131s onlara g\u00f6re on ikinci imam olmaktad\u0131r.[25]<\/a> Bu inanc\u0131 ta\u015f\u0131yanlar on ikinci gaib imam hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015flerin de sahibidirler. Mesela Muas\u0131r bir \u015eii olan Musa el- Musev\u00ee den \u00f6rnek vermek gerekirse o \u201cEy \u0130man edenler! Cuma g\u00fcn\u00fc namaz i\u00e7in nida edilince Allah\u2019\u0131n zikrine ko\u015fun ve Al\u0131\u015fveri\u015fi b\u0131rak\u0131n![26]<\/a>\u00a0 \u015eeklinde ki ayet hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: \u201c \u0130\u015fte bu sarih ve kesin nass ile \u0130slam Cuma namaz\u0131n\u0131 emretmi\u015f, Allah\u2019a, Resulune ve kitab\u0131na inanmakta olan her bir M\u00fc\u2019mine bunu farz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu kadar\u0131 var ki \u015eia fukahas\u0131n\u0131n ekserisi bu a\u00e7\u0131k nass hakk\u0131nda ictihad etmi\u015fler ve ki\u015finin \u00d6\u011fle namaz\u0131 ile Cuma namaz\u0131n\u0131 k\u0131lmas\u0131 hususunda serbest oldu\u011fu \u015feklinde h\u00fck\u00fcm vermi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Cuman\u0131n k\u0131l\u0131nabilmesi i\u00e7in \u0130mam-\u0131 Mehd\u00ee nin olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. \u0130\u015fte gaib olmas\u0131 sebebiyle Cuma kesin bir farz olmaktan d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.[27]<\/a>\u201d G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere bu akideye sahib olanlar, b\u00f6yle bir fasid akide \u00fczerine f\u0131kh\u00ee h\u00fck\u00fcmler dahi bina etmi\u015fler ve bu sebeple \u00f6n\u00fc al\u0131namayacak ifrat vartalar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. [28]<\/a><\/p>\n

    Gaib oldu\u011funa ve Ahir zamanda \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na bu mezheb taraf\u0131ndan inan\u0131lan \u201cG\u00e2ib \u0130mam\u201d Hicr\u00ee 256 do\u011fumlu \u201cMuhammed bin Hasen el- Asker\u00ee\u2019dir. \u015eu an ya\u015famakta olup, Efendimiz Aleyhissalat\u00fc Vesselam\u2019\u0131n ve ehl-i beytinin vadi ile sabittir. \u0130mameti ve gizlili\u011fi tevat\u00fcr derecesindedir. \u0130mametin, imam\u0131n gizli olmas\u0131yla kesilmesi ve Allah Teala taraf\u0131ndan va\u2019d edilmi\u015f bir g\u00fcne kadar bu \u015fekilde kalmas\u0131 caizdir. Bu kadar sene diri olarak ya\u015famas\u0131 ve ahir zamanda \u00e7\u0131kacak olmas\u0131 gibi bir mu\u2019cize, onun insanlara imam olmas\u0131 mu\u2019cizesinden daha b\u00fcy\u00fck de\u011fildir. \u201cBeklenen Mehdi\u201d nin do\u011fum tarihi, annesinin ismi gibi mesailde mezhebin m\u00fcntesibleri aras\u0131nda bir ittifak g\u00f6r\u00fclememektedir. Do\u011fumu da garip bir \u015fekilde anlat\u0131lmaktad\u0131r ki; annesi Mehdi\u2019ye hamile imi\u015f fakat bundan kendisinin haberi yokmu\u015f. Ona hamile kalmas\u0131 ve onu do\u011furmas\u0131 bir gecede olmu\u015f. Onun hamileli\u011fi de karn\u0131nda tahakkuk etmeyip sol bald\u0131r\u0131nda meydana gelmi\u015f. Secde edici bir vaziyette do\u011fan Mehdi\u2019nin sa\u011f dirse\u011finde \u201cHak geldi bat\u0131l zail oldu. Zaten bat\u0131l y\u0131k\u0131lmaya mahk\u00fbmdur<\/em>.\u201d[29]<\/a> \u00a0yaz\u0131l\u0131 imi\u015f!\u2026<\/p>\n

    Gaybet mefhumu iki merhalede de\u011ferlendirilmektedir ki bunlar ; a)- Gaybet-i Su\u011fr\u00e2\u00a0 b)- Gaybet-i K\u00fcbr\u00e2\u2019 d\u0131r. \u201cGaybet-i Su\u011fra\u201d diye tabir ettikleri gaybet Mehdi\u2019nin imaml\u0131\u011f\u0131 teslim ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren halktan gizlenmesi ve takdir edilmi\u015f g\u00fcne kadar bu gizlili\u011fini muhafaza edip insanlar ile vekilleri ve halifeleri vas\u0131tas\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmesidir. Bu m\u00fcddet i\u00e7erisinde takva ve vera lar\u0131na ittifak edilmi\u015f d\u00f6rt ki\u015fi insanlar\u0131n m\u00fc\u015fkilat\u0131n\u0131 Mehdi\u2019ye sunacak ve onlara bazen \u015fifahi, \u00e7o\u011fu kez de yaz\u0131l\u0131 cevaplar ula\u015ft\u0131racakt\u0131r. Mehdinin gizli olmas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclmekten korkmas\u0131 \u015feklinde sebeplendiren \u015eiiler bu konuda da tenakuza d\u00fc\u015fmekten kurtulamam\u0131\u015flard\u0131r. Zira onlara g\u00f6re imamlar ne zaman \u00f6leceklerini bilmekte ve kendileri isterse \u00f6lmektedirler. Tabii ki bu durumda olan bir insan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclme korkusundan dolay\u0131 gizlenmesi garipsenecek bir olay olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

    Mehdi hakk\u0131nda \u015eiilerin inan\u00e7lar\u0131n\u0131;<\/p>\n